رویداد ایرانفهرست جستجو
رویداد ایرانتندرستیروز جهانی سرطان ریه 1401 چه روزی است؟ علائم، درمان و عوارض

روز جهانی سرطان ریه 1401 چه روزی است؟ علائم، درمان و عوارض

روز جهانی سرطان ریه 1401 چه روزی است؟ علائم، درمان و عوارض
روز جهانی سرطان ریه 10 مرداد 1401 است.در این مطلب هر آنچه باید درباره سرطان ریه، انواع، علائم و عوارض، روش های تشخیص و درمان آن بدانید را برایتان آورده ایم.

یک آگوست روز جهانی سرطان ریه (World Lung Cancer Day) است از این رو ما در این مطلب قصد داریم به دلیل روز جهانی سرطان ریه و ابتلا بسیاری از افراد، اطلاعاتی در خصوص این بیماری در اختیار شما قرار دهیم.

روز جهانی سرطان ریه

1 آگوست روز جهانی سرطان ریه است که با هدف اگاهی و جلوگیری از سرطان ریه و همچنین حمایت از بیمارنی که دچار این بیماری هستند نامگذاری شده است.

سرطان ریه

سرطان ریه(Lung cancer) همانطور که از نامش مشخص است، از ریه‌های بیمار شروع می‌شود. ریه دو اندام اسفنجی در قفسه سینه است که هنگام تنفس، اکسیژن دریافت کرده و در بازدم دی اکسید کربن آزاد می‌کند.

سرطان ریه (به انگلیسی: Lung cancer) نوعی بیماری است که مشخصه آن رشد کنترل‌نشده سلول در بافت‌های ریه است. اگر این بیماری درمان نشود، رشد سلولی می‌تواند در یک فرایند به نام متاستاز (Metastasis)به بیرون از ریه گسترش پیدا کند و به بافت‌های اطراف یا سایر اعضای بدن برسد. اکثر سرطان‌هایی که از ریه شروع می‌شوند، به نام سرطان‌های ابتدایی ریه، کارسینوماهایی هستند که از بافت پوششی نشات می‌گیرند.


سرطان ریه معمولا در مراحل اولیه، علائم و نشانه‌هایی ایجاد نمی‌کند. در صورتی که این بیماری پیشرفت کرده باشد، نشانه‌هایی ظاهر می‌شود که این موارد احتمالی به شرح زیر است:

در صورت مشاهده چنین علائم یا نشانه‌هایی که باعث نگرانی شما می‌شود، باید حتما به پزشک مراجعه کنید. اگر سیگار می‌کشید و قادر به ترک آن نیستید، باید با کمک پزشک راهکاری ترک آن را در نظر داشته باشید.

سرطان ریه 

علل بروز سرطان ریه

مصرف دخانیات

ایجاد سرطان ریه به شدت با سیگار کشیدن مرتبط است تقریباً ۸۰ درصد از سرطان های ریه به دلیل مصرف دخانیات است. کشیدن پیپ و سیگار نیز می تواند باعث سرطان ریه شود، اما این خطر به اندازه سیگار کشیدن نیست. دود تنباکو حاوی بیش از ۴۰۰۰ ترکیب شیمیایی است که بسیاری از آنها سرطان زا هستند (سرطان زا).

سیگار کشیدن

سیگار کشیدن غیرفعال، یعنی استنشاق دود تنباکو توسط افراد غیر سیگاری که با افراد سیگاری زندگی می کنند یا کار می کنند، نیز یک عامل خطر ثابت برای ایجاد سرطان ریه است.

سابقه خانوادگی بیماری

اگرچه بیشتر سرطان‌های ریه با سیگار کشیدن مرتبط هستند، اما همه سیگاری‌ها به سرطان ریه مبتلا نمی‌شوند و سرطان ریه می‌تواند در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند یا در معرض دود دست دوم قرار نگرفته‌اند رخ دهد. این مشاهدات نشان می‌دهد که حساسیت ژنتیکی (یعنی نشان داده شده توسط سابقه خانوادگی بیماری) ممکن است در ایجاد سرطان ریه نقش داشته باشد.

آلودگی هوا

سایر علل ابتلا به این نوع سرطان شامل آلودگی هوا (از وسایل نقلیه، صنایع و تولید برق) و استنشاق الیاف آزبست و سایر مواد سرطان زا مانند آرسنیک و کروم (معمولاً در محل کار) است.

سرطان ریه 

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه هستند؟

  • افرادی که سابقه مصرف ۳۰ بسته سیگار یا بیشتر در سال را دارند و در حال حاضر سیگار می‌کشند
  •  افرادی که بین ۵۵ تا ۸۰ سال سن دارند.
  • افرادی که طی ۱۵ سال گذشته سیگار می‌کشیده‌اند.
  •  افرادی که سابقه مصرف ۳۰ بسته سیگار یا بیشتر در سال دارند و در حال حاضر سیگار می‌کشند در معرض ابتلا به سرطان ریه می‌باشند.

مصرف سیگار و سرطان ریه

سیگار کشیدن با آسیب رساندن به سلول‌هایی که در ریه قرار دارد، منجر به سرطان ریه می‌شود. زمانی که فردی دود سیگار مملو از مواد سرطان‌زا را استنشاق می‌کند، بلافاصله تغییراتی در بافت ریه ایجاد می‌شود.در ابتدا ممکن است بدن قادر به ترمیم چنین آسیب‌هایی باشد؛ اما، با هر بار مواجه شدن با دود سیگار ریه‌ها دچار آسیب جدی می‌شوند.با گذشت زمان چنین آسیبی باعث عملکرد غیر طبیعی سلول‌ها می‌شود و در نهایت باعث ایجاد سرطان خواهد شد.

 انواع سرطان ریه

سرطان ریه را بر اساس شکل سلول‌ها زیر میکروسکوپ، به دو دسته‌ کلی تقسیم می‌کنند:

  • سرطان ریه‌ی سلول کوچک
  • سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک (non small cell)

۸۵ درصد سرطان‌های ریه از نوع سلول غیرکوچک هستند. این نوع سرطان ریه معمولاً به ریه محدود می‌شود و بیرون از قفسه سینه پخش نمی‌شود. درمان این نوع سرطان در بسیاری از مواقع با جراحی و بیرون آوردن توده انجام می‌شود.

اهمیت تعیین نوع سرطان ریه

تشخیص نوع سرطان ریه از این جهت حائز اهمیت است که پزشک معالج بر اساس آن، درمان مناسب برای همان نوع سرطان ریه را آغاز می‌کند.از تصویربرداری پزشکی مانند سی‌تی‌اسکن یا آزمایش میکروسکوپی سلول‌های خلط می‌توان برای تعیین نوع سرطان ریه کمک گرفت.

در بیشتر موارد، برای تعیین دقیق نوع ضایعه ریه، از توده ریوی نمونه‌برداری شده و برای آزمایشگاه پزشکی (آزمایشگاه پاتولوژی یا آسیب‌شناسی) فرستاده می‌شود.

پزشک متخصص پاتولوژی در آزمایشگاه و زیر میکروسکوپ، نمونه ارسالی را مطالعه می‌کند و از روی شکل و سایر خصوصیات سلول‌ها یا سایر آزمایش‌ها، سرطانی بودن یا خوش‌خیم بودن توده و نوع سرطان ریه مشخص می‌شود.

به همین دلیل در نامگذاری نوع سرطان گاهی از خصوصیات شکل یا اندازه سلول‌ها استفاده می‌شود

سرطان ریه سلول غیر کوچک

۸۵ درصد سرطان‌های ریه از نوع سرطان سلول غیرکوچک هستند. این نوع سرطان ریه خود به سه دسته تقسیم می‌شود:

  • «آدِنوکارسینوم ریه» که شایع‌ترین نوع سرطان ریه هم در مردان و هم در زنان محسوب می‌شود.
  • «کارسینوم سلول سنگفرشی» که حدود 25 درصد از کل انواع سرطان ریه از این دسته است.
  • «کارسینوم سلول بزرگ» که 10 درصد از سرطان ریه سلول غیرکوچک را تشکیل می‌دهد.

کارسینوم واژه‌ای لاتین است که به هر سرطانِ آغازشده از سلول‌های مخاطی (لایه داخلی اعضای بدن) یا پوستی اطلاق می‌گردد.

در ریه به سرطان‌هایی که از سلول‌های مخاط ریه (لایه پوششی داخل ریه) آغاز شده باشد، کارسینوم گفته می‌شود.

جراحی بیشتر برای برداشت توده سرطان ریه سلول غیرکوچک به کار می‌رود. تجویز شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی (رادیوتراپی یا همان درمان با استفاده از اشعه ایکس) پیش از جراحی هم ممکن است در نظر گرفته شود. هدف از این درمان، کوچک شدن توده سرطانی و سهولت جراحی است.

 سرطان ریه سلول کوچک

شاید بتوان گفت ۱۵ درصد بقیه سرطان ریه از این نوع است. این نوع سرطان ریه به طور معمول بسیار سریع‌تر از سرطان ریه سلول غیرکوچک رشد می‌کند.

در این نوع سرطان ریه، شیمی‌درمانی نقش مهمی دارد. در اغلب موارد، پاسخ‌دهی سرطان ریه سلول کوچک به شیمی‌درمانی بهتر از سرطان ریه سلول غیرکوچک است.

در بسیاری از موارد ممکن است همراه شیمی‌درمانی، پرتودرمانی هم تجویز شود. پرتودرمانی برای درمان توده متاستاز این نوع سرطان (به‌ویژه در تومور مغزی) هم کاربرد دارد.

در این نوع، به دلیل احتمال بالای پخش شدن سلول‌های سرطانی، جراحی کمتر کاربرد دارد. در صورت انجام جراحی، پرتودرمانی پس از جراحی می‌تواند امکان عود این نوع سرطان را به‌شدت کاهش دهد.

روز جهانی سرطان ریه  

انواع نادر سرطان ریه

مزوتلیوما

این سرطان از سلول‌های جدار داخلی قفسه‌سینه آغاز می‌شود و بیشتر در افرادی دیده می‌شود که در معرض استنشاق آزبست قرار داشته‌اند.  آزبست یک ماده معدنی است و در صنعت، موارد استفاده متعددی دارد که از جمله، می‌توان به تهیه محصولات نساجی نسوز، لباس‌های محافظ و مقاوم در برابر آتش‌سوزی، تولید ایرانیت و … اشاره کرد.

شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و جراحی همگی ممکن است در درمان مِزوتلیوما نقش داشته باشند.

تومور کارسینویید ریه

این تومور بیشتر در معده یا روده دیده می‌شود ولی به‌ندرت ممکن است از ریه هم آغاز شود و درمان آن اغلب شامل جراحی است.

گاهی از شیمی‌درمانی و/یا پرتودرمانی همراه جراحی یا در موارد غیرقابل جراحی استفاده می‌شود.

روش های تشخیص سرطان ریه

روش های بسیاری برای تشخیص سرطان ریه هستند که هرکدام از دقت متفاوتی برخوردارند که در ادامه شرح می دهیم:

عکس برداری از ریه

عکس برداری از قفسه سینه می تواند شامل عکس برداری با اشعه ایکس، ام آر آی و سی تی اسکن ریه می شود. دقت کنید که این روش به تنهایی در تشخیص این نوع سرطان کافی نیست.

سونوگرافی از ریه

 ریه سونوگرافی که در این روش از امواج صوتی استفاده می شود. این روش به میزان تجربه تکنسین بستگی دارد که بتواند درست تشخیص دهد.

آزمایش تنفس (PFT)

اندازه گیری میزان تنفس در آزمایش PFTانجام می شود.

آزمایش خلط سینه

زمانی که سرفه می کنیم و سرفه های خلط دار داریم، این سرفه ها از سمت ریه بالا می آیند. در این صورت با آزمایش بر روی خلط های سینه هم می توان سلول های سرطانی ریه را تشخیص داد. دقت کنید که این روش یک روش تشخیصی دقیق نخواهد بود .

نمونه برداری ریه

همانطور که می دانید نمونه برداری یک روش تشخیص قطعی است برای انواع سرطان می باشد. بیوپسی ریه هم روشی قطعی برای تشخیص سرطان ریه است.

روز جهانی سرطان ریه 

درمان سرطان ریه

 درمان سرطان شامل ترکیبی از جراحی برای برداشتن سلول‌های سرطانی و شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی است. سرطان ریه غیرقابل درمان است مگر این‌که بتوان با جراحی کامل سلول‌های تومور را برداشت.

عمل جراحی ریه

جراحی موثرترین درمان برای سرطان ریه است، اما محدود به سرطان‌هایی است که به خارج از ریه‌ها پخش نشده است.

پرتو درمانی ریه

 پرتودرمانی، که از پرتوهای انرژی پرقدرت برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می کند، هدف از بین بردن سلول‌های سرطانی بدون آسیب رساندن به سلول‌های طبیعی بیش از حد است. پرتودرمانی برای افرادی که برای جراحی مناسب نیستند یا از جراحی امتناع می‌ورزند گزینه خوبی است. همچنین می‌تواند پس از جراحی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی مانده استفاده شود.

شیمی درمانی ریه

داروهای شیمی‌درمانی هم برای از بین بردن سلول‌های سرطانی با رشد سریع استفاده می‌شود. داروهای شیمی‌درمانی ممکن است به تنهایی یا همراه با جراحی یا پرتودرمانی تجویز شوند. شیمی‌درمانی اولین انتخاب برای است زیرا معمولاً تا زمانی که تشخیص داده می شود به طور گسترده در بدن پخش می‌شود.

روز جهانی سرطان ریه 

عوارض ناشی از سرطان ریه

سرطان ریه می‌تواند عوارضی همچون موارد زیر ایجاد کند:

  • تنگی نفس
  • سرفه کردن همراه با خون
  • درد (به دلیل گسترش در سایر قسمت‌های بدن مانند استخوان)
  • مایع در قفسه سینه (پلورال افیوژن)
  • گسترش سرطان به سایر قسمت‌های بدن (متاستاز)

راهکارهایی  برای جلوگیری از سرطان ریه 

هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری از سرطان ریه وجود ندارد؛ اما راهکارهایی موثر وجود دارد که ریسک ابتلا را کاهش می‌دهد. این راهکارها به شرح زیر است:

  • از مصرف سیگار خودداری کنید.
  • از قرار گرفتن در معرض دود سیگار خودداری کنید.
  • تمرینات ورزشی را فراموش نکنید.
  • رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات داشته باشید.
  • از قرارگرفتن در معرض مواد شیمیایی سرطان‌زا خودداری کنید.


جمع بندی

این سرطان مانند هر سرطان دیگری نیازمند توجه می باشد تا در صورت مواجه با علائم مربوط با این سرطان سریعا به پزشک مراجعه کنید و روند درمانی را پیش بگیرید.


سوالات متداول در زمینه سرطان ریه


سرطان ریه به انگلیسی؟
سرطان ریه به انگلیسی Lung cancer


تاریخ روز جهانی سرطان ریه؟
یک آگوست روز جهانی سرطان ریه به انگلیسی World Lung Cancer Day است


سرطان ریه چیست؟

سرطان ریه یک بیماری خطرناک است که موجب رشد بی رویه بافت سلول های ریه می شود. اگر این بیماری به زودی تشخیص داده نشود و روند درمان آن صورت نگیرد ممکن است رشد سلول ها به بیرون از ریه نیز گسترش یابد و به قسمت های مختلف بدن آسیب برساند.



علائم سرطان ریه؟

  • سرفه هایی که از بین نمی روند و یا بدتر می شوند.
  • سرفه های خونی و یا به همراه خلط رنگی(تف و یا خلط)
  • درد سینه که معمولاً با تنفس عمیق، سرفه و خندین بدتر می شود.
  • سختی و کرختی
  • از دست دادن اشتها
  • از دست دادن وزن به صورت غیر قابل توجیه
  • احساس خستگی و یا سستی
  • و ...


دلایل ابتلا به سرطان ریه؟

سرطان ریه در افراد سیگاری بیشتر شایع است و افرادی که به مدت طولانی در معرض دود سیگار و دخانیات قرار گرفته باشند 90 درصد به این بیماری مبتلا می شوند. اما افراد عادی حدود 15 درصد دچار بیماری سرطان ریه می شوند. یکی دیگر از دلایل ابتلا به این بیماری عوامل ژنتیکی می باشد. معمولا افرادی که در خانواده خود سابقه بیماری سرطان ریه را داشته باشند بیشتر در معرض ابتلا به این نوع بیماری قرار می گیرند.


راه های تشخیص سرطان ریه

  • معاینه فیزیکی
  • آزمایشات تصویربرداری
  • آزمایش خلط
  • بیوپسی



روش های درمان سرطان سینه

 جراحی

شیمی درمانی

 رادیوتراپی 



آیا فردی که سیگار نکشد امکان دارد به سرطان ریه مبتلا شود ؟
 بله امکان دارد زیرا برخی افراد به دلیل این که تنفس دست دوم سیگار را استشمام می کنند امکان دارد دچار سرطان ریه شوند .و یا اینکه فرد در هوای آلوده قرار بگیرد.


برای این که به سرطان ریه دچار نشویم چه کارهایی لازم است انجام دهیم ؟
بهترین روش برای جلوگیری از سرطان ریه  ترک سیگار است و دوری از افرادی است که سیگار می کشند .




بهترین روش برای تشخیص سرطان ریه چیست؟

 بهترین روش استفاده از روش سی  تی اسکن است خصوصاً افرادی که سیگار می کشند.



 آیا تغذیه و رژیم مناسب می تواند درجلوگیری از سرطان ریه موثر باشد ؟

طبق تحقیقات انجام شده نشان داده شده که با رژیم غذایی مناسب می توان بسیاری از ویتامین و ماده مغذی جبران کرد .و خطر مبتلا شدن به سرطان ریه را کاهش داد .



 در چه شرایطی درمان زودهنگام سرطان ریه توصیه می شود؟

در شرایط زیر درمان زودهنگام توصیه می‌شود:

  • پیشرفت سریع سرطان
  • وجود علائم جدی مانند درد یا تنگی نفس
  •  تأخیر در جراحی ممکن است به معنای غیر قابل عمل بودن سرطان باشد
  • عوارض تعلیق درمان نسبت به خطر ابتلا به کرونا بیشتر باشد
  •  بهبود وضعیت منطقه و بازگشت خدمات به حالت قبل
  •  آزمایشات و روندهای درمانی به شکلی تنظیم می‌شود که زمان حضور بیمار در بیمارستان به حداقل برسد.


چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علائم و نشانه های مداومی دارید که شما را نگران می کند از پزشک خود وقت ملاقات بگیرید.

اگر سیگار می کشید و قادر به ترک آن نیستید ، با پزشک خود مشورت کنید. پزشک می تواند استراتژی هایی را برای ترک سیگار از جمله مشاوره ، داروها و محصولات جایگزین نیکوتین توصیه کند.