(تصاویر) سرزمین قلعهها در ایران
ایران به واسطه تمدن چند هزار ساله خود، امپراتوری و قدرتهای زیادی را به خود دیده است؛ قلعهها، بهعنوان یادگاری از این دورانها، معماری و کاربردهای متنوعی داشتهاند؛ هرچند متأسفانه بسیاری از گردشگران داخلی از وجود این گنجینههای عجیب، بی خبر هستند.
قلعه الموت
نام قلعه الموت از دو بخش «ال» و «اَموت» تشکیل میشود که اولی از «آلوه» یا «اَله» بهمعنای عقاب گرفته شده و دومی بهمعنای آموختن است؛ بر اساس باورها، یکی از پادشاهان دیلمی توسط یک عقاب درباره موقعیت محل مطلع میشود و به فکر احداث قلعهای در آن میافتد و نامش را «آشیانه عقاب» میگذارد؛ با این حال برخی معتقدند که «اموت» در زبان مردم گیل و دیلم بهمعنای «آموخت» است و در نتیجه کلمه الموت را «عقاب آموخت» تعبیر میکنند؛ ابن اثیر معنای کلمه الموت را «تعلیم عقاب» میداند.
در تاریخ ایران نام الموت با فرقه اسماعیلیه و حسن صباح بهعنوان رئیس آن گره خورده است و گفته میشود که حسن صباح برای ۳۵ سال در قلعه الموت زندگی میکرد و به امور رهبری میپرداخت؛ طبق اسناد تاریخی، در عصر صفوی از این قلعه برای زندان استفاده میشد؛ هرچند کاوشهای باستانشناسی نشان میدهد که این محل فقط زندان نبوده و محل زندگی افرادی با مرتبه اجتماعی خاصی بوده است.
قلعه الموت بر فراز صخرهای بلند به ارتفاع ۲۱۶۳ متر از سطح دریا در شمال شرق روستای گازرخان در منطقه الموت قزوین قرار دارد و برای دسترسی به آن مسیری پرپیچوخم در پیش دارید که بیش از یک ساعت طول میکشد؛ هرچند در فصل بهار چشمانداز بسیار زیبایی دارد. علاوه بر این، باید از پلههای مسیر این صخره صعبالعبور بالا بروید تا پس از حدود ۴۵ دقیقه کوهپیمایی بتوانید از این سازه تاریخی بازدید کنید.
قلعه بابک
این قلعه تاریخی در محدوده جنگل ارسباران شهرستان کلیبر استان آذربایجان شرقی واقع شده است؛ فاصله قلعه بابک تا شهر کلیبر ۱۴ کیلومتر، تا تبریز ۲۰۰ کیلومتر و تا اهر ۷۵ کیلومتر است؛ این قلعه با نامهای دیگری مانند قلعه جمهور و قلعه بذ هم شناخته میشود؛ بابک خرمدین یک سردار شجاع ایرانی بود که در زمان خلفای عباسی، با رهبری جنبش سرخجامگان بر علیه ظلم و ستم آنها قیام کرد و این مبارزه حدود ۲۲ سال طول کشید و در این مدت قلعه بابک محل امنی برای پناه گرفتن بابک و یارانش بود.
طبق شواهد موجود و براساس شباهت معماری این دژ به مجموعه سلیمان (مربوط به دوره ساسانیان)، این قلعه در دوره اشکانی یا ساسانی ساخته شده است؛ با نوسازیها و مرمتهای انجام شده در قرنهای دوم و سوم، تغییراتی در این قلعه به وجود آمده که هنوز بعد از گذشت ۱۲۰۰ سال قابل مشاهده است.
معماری قلعه بابک خرمدین و موقعیت جغرافیایی ویژه آن، باعث شده این قلعه تاریخی یکی از جذابترین دیدنیهای آذربایجان شرقی باشد؛ این قلعه دارای ۳ طبقه بوده و بر روی کوهی بلند به ارتفاع ۲۳۰۰ متر از جنس سنگ و ساروج ساخته شده است؛ اطراف قلعه بابک را درههایی با عمق ۴۰۰ تا ۶۰۰ متر احاطه کرده و تنها راه ورود به آن، دروازه اصلی است؛ البته قبل از دروازه اصلی یک دالان ۲۰۰ متری ساخته شده از سنگهای طبیعی وجود دارد که تنها یک نفر میتواند از آن عبور کند؛ به طور کلی میتوان گفت این قلعه دید بسیار وسیعی به اطراف دارد و کاملاً نفوذناپذیر است.
باید اشاره کرد که تفاوت ارگ و قلعه درارتباطشان با شهر مشخص میشود؛ ارگ قسمتی از شهر بوده مثل ارگ بم در صورتی که قلعه بنایی مستقل از شهر و بیشتر کاربری نظامی داشتهاست مثل قلعه رودخان.
منبع: ایمنا
منبع: faradeed-203556