جستجو
رویداد ایران > هنر و ادبیات > ادبیات > روایت واقعی تاریخ به زبان کودکان و نوجوانان

به مناسب سالروز تولد جواهر لعل نهرو

روایت واقعی تاریخ به زبان کودکان و نوجوانان

جواهر لعل نهرو از سیاستمداران هندی است که طی سال‌های که در زندان بوده است، نامه‌های به دخترش نوشته و به شرح وقایع تاریخی پرداخته است که در ادامه با هم می خوانیم.

جواهر لعل نهرو از سیاستمداران هندی است که طی سال‌های که در زندان بوده است، نامه‌های به دخترش نوشته و به شرح وقایع تاریخی به زبان کودکان و نوجوانان پرداخته است. این کتاب با عنوان نگاهی به تاریخ جهان مجموعه‌ای از این نامه‌ها است. این تاریخ از نگاه یک هندی نگاشته شده و وقایع نیز با دیدگاه وی تحلیل و بررسی شده‌اند که در ادامه با هم می خوانیم.



نگارش کتاب نگاهی به تاریخ جهان

نگاهی به تاریخ جهان نام کتابی است که جواهر لعل نهرو درباره تاریخ نگاشته شده‌است. این کتاب ابتدا با یک سلسله نامه که برای دخترش ایندیرا ده ساله نوشته بود، شکل گرفت و طی سالیان بعد تکمیل گردید و در آن‌ها یک دوره تاریخ جهان شرح داده شد. با آزادی نهرو در سال ۱۹۳۳ وی نامه‌های خود را آماده چاپ ساخت اما چون به زودی در ۱۲ فوریه ۱۹۳۴ یکبار دیگر زندانی شد، خواهرش ویجایالکشمی پاندیت مجموعه آن‌ها را تنظیم کرد، نگاهی به تاریخ جهان نامید و در سه جلد به چاپ رساند. چاپ اول کتاب که توسط محمود تفضلی ترجمه شده بود در سال ۱۳۳۸ توسط مؤسسه انتشارات امیرکبیر منتشر شد. چاپ هجدهم کتاب در سال ۱۳۹۲ توسط مؤسسه انتشارات امیرکبیر به طبع رسیده‌است.

استقبال از این کتاب به حدی بود که در سال ۱۹۳۸ نگاهی به تاریخ جهان نایاب شد. نهرو بار دیگر نوشته‌هایش را برای تجدید چاپ مورد بازنگری قرار داد و اصلاحاتی در آن به عمل آورد و یک فصل هم بر آن افزود. بدین ترتیب کتاب بار دیگر روانه بازار کتاب شد و آن قدر اعتبار یافت که هنوز پس از گذشت سال‌ها همچنان جزو کتاب‌های خوب تاریخ به شمار می‌آید.


موضوع و محور کتاب نگاهی به تاریخ جهان

محور اصلی این کتاب سرزمین هند است. ابتدا به تاریخ دور می‌نگرد و در بستر زمان جلو می‌آید تا به تاریخ معاصر خود می‌رسد. روایت و تحلیل تاریخ از این نوع که نهرو انجام داده‌است توجه ویژه‌ای به جغرافیای رخدادهای هم دارد. بنابراین آسیا و تقابل تاریخی شرق و غرب دیگر محور اصلی کتاب است. رویکرد تاریخی اثر درس گرفتن از تاریخ است و در این بین نویسنده هرگز ادای بی‌طرفی و خنثی‌منشی ندارد. او یک هندی اصیل است که در نقل تاریخ کشورش و جهان به استعمار و استبداد از همان ابتدا حساسیت ویژه‌ای نشان می‌دهد. می‌توان گفت نگاهی به تاریخ جهان یکی از واقعی‌ترین تاریخ‌هایی است که نوشته شده است.

جلد اول کتاب حاوی نامه های نهرو است. این کتاب تصویری از کلیات حوادث مهم در هند و جهان را در هزار ساله اخیر به ویژه دویست سال پایانی آن مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. سپس در جلد دوم وقایع اروپا قبل از جنگ اول جهانی و انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتی انگلیس و پیامدهای آن بیان شده است. همچنین مولف گریزی نیز به دویست سال پیش از جنگ اول جهانی می زند و طی آن وقایع جهان را در قرن هجدهم و نوزدهم بررسی می کند و در فصلی مستقل به بیداری مردم هند و ایران می پردازد و رشد و تکوین مبارزات میهنی در ایران را تبیین می کند. جنگ های داخلی امریکا، دست درازی انگلیس به کشورها، رشد استعمار امریکا، زوال روسیه تزاری و وقوع انقلاب اکتبر در روسیه و جنگ های چین و ژاپن و بالاخره نقشه جدید اروپا از جمله سرفصل هایی است که در این کتاب عنوان شده است. در جلد سوم این اثر مولف به وقایع مهم جهان در قرن بیستم می پردازد و طی آن رویدادهایی چون جهان پس از جنگ اول، مبارزه ایرلند به خاطر جمهوری، ظهور کمال آتاتورک در ترکیه، نهضت گاندی در هند، نهضت فاشیسم در ایتالیا، اوضاع اقتصادی در جهان، انقلاب و ضدانقلاب در چین، اقدامات ژاپن، مشکلات شوروی، پیشرفت های علمی در جهان، مبارزه امریکا و انگلیس در رهبری دنیا و جنگ دوم جهانی را مورد تحلیل قرار می دهد.


ویژگی‌های شاخص کتاب نگاهی به تاریخ جهان

سه ویژگی اصلی این کتاب عبارتند از اینکه اولا تاریخی بومی است. دوم اینکه تحلیلی و توضیحی است و سوم آنکه به زبان ساده و برای جوانان و نوجوانان نوشته شده است.


روایت جواهر لعل نهرو از تاریخ ایران

جواهر لعل نهرو در بخشی از این کتاب به معرفی ایران می‌پردازد و درباره نفوذ هنری ایرانی در هند می‌نویسد: اکنون به ایران، به سرزمینی که گفته می‌شود روحش به هند آمده و در بنای تاج محل کالبد و جسم متناسبی برای خود یافته است، برویم. هنر ایرانی سنن درخشان و نمایانی دارد. این سنت‌ها در مدت بیش از ۲۰۰۰ سال بعد از زمان آشوری‌ها تا کنون ادامه یافته است. در ایران در حکومت‌ها، در سلسله‌های پادشاهان و در مذهب تغییراتی روی داده است. سرزمین این کشور زیر تسلط حکمرانان و پادشاهان خودی و بیگانه قرار گرفته، اسلام به آن کشور راه یافته و بسیاری چیزها را منقلب ساخته است و مع هذا سنن هنری ایران هم چنان مداومت داشته است. بدیهی است که هنر ایران در طی قرون تغییر و تکامل هم یافته است. گفته می‌شود که این مداومت و استقامت هنر ایرانی با خاک و طبیعت و مناظر ایران بستگی دارد.


روایت جواهر لعل نهرو از پادشاهان ایران

او در توصیف تاریخ باستان و ویژگی‌های این عصر از تاریخ ایران آورده است: کورش و داریوش و خشایارشاه اسامی بعضی از این پادشاهان بزرگ است. سلسله این پادشاهان هخامنشیان نامیده می‌شود. این سلسه مدت ۲۲۰ سال حکومت کردند تا این که اسکندر مقدونی به آسیا آمد و به حکومت آنها پایان داد. ظاهرا حکومت ایرانیان پس از دوران ظالمانه آشوری‌ها و بابلی‌ها، در رفاه و آسایش بسیار بزرگی بوده است.
آنها اربابان و حکمرانان متمدن و با فرهنگی بودند که نسبت به معتقدات دیگران به مدارا رفتار می‌کردند و اجازه می‌دادند که مذاهب و تمدن‌های مختلف رونق و رواج داشته باشد. امپراطوری عظیم ایشان، سازمان منظمی داشت و مخصوصا به ساختن راه‌های شوسه عالی توجه داشتند که قسمت‌های مختلف کشور را به یک دیگر مربوط و کار ارتباط را آسان می‌ساخت.


روایت کتاب نگاهی به تاریخ جهان درباره نحوه ورود اسلام به ایران

او درباره نحوه ورود اسلام به ایران در کتابش چنین می‌گوید: در قرن سوم میلادی یک نوع احیا و رنسانس در ایران صورت گرفت و سلسله تازه‌ای به قدرت رسید. این سلسله تازه خاندان ساسانیان بود که یک ناسیونالیسم شدید و متجاوز داشت و مدعی بود که جانشین پادشاهان هخامنشی است. ساسانیان در اواخر دوران سلطنت ممتدشان ضعیف شدند و ایران دچار وضع بدی شده بود. پس از جنگ‌های دراز با امپراطوری بیزانس این هر دو کشور خسته و فرسوده شده بودند و برای ارتش‌های عرب که از حدت و حرارت یک اعتقاد و ایمان تازه سرشار بودند، هیچ اشکالی نداشت که ایران را مسخر سازند.
ایران نیز به همین قرار مسخر اعراب گردید اما عرب‌ها نتوانستند مردم ایران را به خود شبیه سازند و مانند سوریه یا مصر در خود تحلیل برند. نژاد ایرانی که از شاخه‌های بزرگ و قدیمی آریایی بود با نژاد سامی عرب‌ها تفاوت بسیار داشت. زبان ایران نیز یک زبان آریایی بود. به این جهت نژادها از هم جدا ماندند و زبان ایران هم، هم چنان محفوظ ماند.
اسلام به سرعت در ایران انتشار یافت و جای مذهب زردشتی را گرفت و آیین زردشت عاقبت مجبور گشت به هند پناهنده شود. اما ایرانی‌ها حتی در اسلام راه مخصوصی برای خود در پیش گرفتند. در اسلام شکافی به وجود آمد و دو فرقه مجزا از یک‌دیگر یعنی شیعی و سنی، پیدا شدند. در ایران اکثریت عظیم مردم شیعی شدند و هنوز هم هستند در حالی که دنیای اسلام در سایر جاها به طور کلی سنی است. اما هر چند که ایران شبیه اعراب نشد و در ملیت عربی تحلیل نرفت، تمدن عرب تاثیری فوق‌العاده در آن داشت و اسلام در ایران هم مانند هند یک حیات تازه برای فعالیت‌های هنری ایجاد کرد.


توصیف اصفهان در کتاب نگاهی به تاریخ جهان جواهر لعل نهرو

شهر اصفهان که به وسیله شاه عباس طرح گردید یک شاهکار ذوق و ظرافت کلاسیک هنری نامیده می‌شود. ساختمان‌هایی که در آن زمان به وجود آمدند نه فقط خودشان زیبا بودند و با کمال ظرافت و زیبایی تزیین می‌شدند، بلکه لطف تناسب و هم آهنگی کلی آنها با یک‌دیگر بر زیبایی‌شان می‌افزود. مسافران و سیاحان اروپایی که در آن زمان به ایران آمده‌اند و اصفهان را دیده‌اند توصیف‌های مفصل و ستایش‌آمیزی از آن نقل می‌کنند.

برچسب ها
نسخه اصل مطلب
نویسنده
زهرا آقایی
دکتری بیوتکنولوژی کشاورزی
علاقه مند به مطالعه و یادگیری