ریاست بر دستگاه قضا، حقیقت یا مجاز؟

منابعی متعدد از رسانه و افراد خاص از احتمال تغییر رئیس قوه ‏قضائیه و جایگزینی سید ابراهیم رئیسی خبر داده‌اند. از سویی منابع دیگر، ‏تغییر رئیس قوه قضائیه را در شرایط فعلی محتمل نمی‌دانند و حتی از احتمال ‏تمدید حکم آیت‌الله آملی لاریجانی سخن به میان آورده‌اند. از یک سو حکم دوره ‏فعلی رئیس قوه قضائیه هنوز پایان نیافته و با توجه به حکم آیت‌الله آملی ‏لاریجانی که در ۲۳ مرداد ۱۳۹۳ صادر شده هنوز نزدیک دو‌سال تا پایان حکم ‏فعلی باقی مانده است، پس اگر تغییری باشد این تغییر در شرایط فعلی نخواهد بود ‏و از سوی دیگر  گرچه احکام رهبر معظم انقلاب عموما برای دو دوره بوده ‏است، اما در مواردی نظیر فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رهبری ‏انقلاب احکام خود را برای دوره سوم نیز تمدید کرده‌اند و چه بسا در این مورد ‏رویه اخیر دنبال شود‎.‎‏ باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صداوسیمای ‏جمهوری اسلامی ایران، در گزارشی با بازنشر یکی از پست‌های صفحه رسمی ‏ابراهیم رئیسی در اینستاگرام، محتوای این پست را تکذیب خبر انتصاب او به ‏عنوان رئیس قوه قضائیه
 ارزیابی کرده بود.‏
پیش بینی قطعی شدن ریاست رئیسی
هفته گذشته در فضای مجازی و برخی شبکه‌های اجتماعی خبری مبنی بر نهایی شدن ‏ریاست ابراهیم رئیسی، به‌عنوان رئیس بعدی قوه قضائیه منتشر شد. ازجمله ‏فرید مدرسی، روزنامه‌نگار در توییتر خود این خبر را اعلام کرده‌ بود‎.‎‏ در اوایل ‏هفته ریاست ابراهیم رئیسی بر قوه‌قضائیه قطعی شد‎.‎‏ گفت‌وگوهای مقدماتی با او ‏انجام شده و جلسه میان او و صادق لاریجانی نیز برای چگونگی انتقال ‏ریاست قوه برگزار شد‎.‎‏ قرار شده است که معاونان قوه قضائیه نهایت همکاری ‏را با رئیسی داشته باشند‎.‎
تا تبدیل به فضای حقیقی
‎ ‎دادستان کل کشور به خبر انتصاب ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضائیه واکنش ‏نشان داد. محمدجعفر منتظری در پاسخ به سوال ایسنا مبنی بر این‌که آیا خبر ‏تعیین حجت‌الاسلام رئیسی به‌عنوان رئیس قوه قضائیه که این روزها در فضای ‏مجازی منتشر شده صحت دارد یا خیر؟ گفته: «فعلا فضای مجازی است. تا به ‏فضای حقیقی تبدیل شود طول می‌کشد‎.‎‏» زمزمه‌های ریاست رئیسی بر قوه ‏قضائیه در شرایطی به گوش می‌رسد که صادق آملی لاریجانی، رئیس کنونی قوه ‏قضائیه به پایان پنجمین‌سال از دور دوم ریاستش نزدیک شده است. پس از ‏انتشار این خبر، شمار دیگری از روزنامه‌نگاران اصولگرا، این خبر را شایعه ‏و خبرسازی توصیف کردند‎.‎
نقد پنهان ضرغامی
در میان واکنش‌ها و اظهارنظرها در مورد جایگزینی احتمالی رئیسی بر ‏ریاست دستگاه قضا، واکنش رئیس اسبق صداوسیما جالب توجه و قابل تامل ‏است. عزت الله ضرغامی در حساب توییتری خود نوشت: «گمانه‌زنی برای ‏رئیس بعدی قوه قضائیه زود است. معتقدم، قدرت مدیریت از قوه اجتهاد مهمتر ‏است. رئیس بعدی باید توان ایجاد تحول و مقابله با کلیشه‌های حاکم، براساس ‏تجربیات کارشناسان متعهد و روش‌های مدرن اداره دادگستری‌ها در دنیا را ‏داشته باشد. مدل میتی کومان هم کماکان کاربردی و روحیه بخش است!»‏
تلفیقی از دو مکانیسم سیاسی و قضائی
یک کارشناس سیاسی اصولگرا در مورد اخبار منتشره در مورد ورود احتمالی ‏ابراهیم رئیسی به ریاست دستگاه قضا می‌گوید:   «قوه قضائیه ‏یکی از مهمترین قوای سه گانه در ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی است. ‏طبیعتا کسی که توسط مقام معظم رهبری انتخاب می‌شود، باید کرسی‌های ‏قضاوت و مراتب تخصصی و سنگین قضائی را پشت سر گذاشته باشد. در مورد ‏زمزمه‌های این انتخاب باید دید که نظر رهبری انقلاب چه خواهد بود.» حسین ‏کنعانی مقدم با اشاره به این‌که قوه قضائیه باید فراجناحی باشد گفت: «انتخاب ‏رئیس جدید قوه قضائیه در وضع کنونی یا در آینده‌ای نزدیک به مکانیسم‏های مهمی مرتبط خواهد بود؛ یکی سیاسی و دوم قضائی. رئیس جدید دستگاه ‏قضا از نظر سیاسی و اساسا مناسبات سیاسی ایجاد شده در جامعه محک زده ‏می‌شود. به این معنا که در این انتخاب، اذهان عمومی جامعه اهمیت پیدا می‌‏کند. از نظر قضائی نیز موضوع «عدالت» به‌عنوان مهمترین فاکتور یک قاضی ‏القضات اهمیت پیدا می‌کند. عدالت زیر بنای قضاوت محسوب می‌شود.» ‏