رسانه در وضعیت جنگی؛ تأکید بر حفظ سرمایه اجتماعی در نشست دانشگاه گلستان
بررسی نقش رسانه در شرایط جنگی در دانشگاه گلستان
نشست تخصصی «رسانه و ارتباطات در وضعیت جنگی» با همکاری انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دفتر گلستان، و دانشگاه گلستان برگزار شد. در این نشست، نقش رسانه و ارتباطات در شرایط بحرانی و جنگی، ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی و مسئولیت رسانهها در تقویت تابآوری جامعه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
به گزارش دانشگاه گلستان، این نشست با حضور علی ربیعی، رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات و دستیار اجتماعی رئیسجمهور، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری گلستان، رئیس دانشگاه گلستان، جمعی از استادان دانشگاه و فعالان ارتباطات و رسانه برگزار شد.
علی ربیعی در این نشست با تأکید بر ضرورت تقویت نقش دانشگاه در شناخت و حل مسائل جامعه، گفت: «در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری به نظریهپردازی، تحلیلهای واقعبینانه و ارائه راهکار نیاز داریم.»
وی افزود: «دانشگاه باید صدای عقلانیت باشد و در موضوعاتی مانند جنگ و آینده ایران، به فهم بهتر مسائل و تصمیمگیری درست کمک کند.»
رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات همچنین با اشاره به نقش رسانهها در شرایط بحرانی، بر تقویت سواد رسانهای، شکلگیری فهم مشترک و استفاده از ظرفیتهای اجتماعی تأکید کرد و گفت رسانههای داخلی باید بتوانند در برابر هجمههای رسانهای خارجی، به آرامش و انسجام جامعه کمک کنند.
رسانه؛ میان اطلاعرسانی و مسئولیت اجتماعی
احسان مکتبی، روزنامهنگار، نیز در این نشست با اشاره به تفاوت ماهوی رسانه و جنگ، گفت رسانه در خدمت آگاهی، شکلگیری افکار عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی است؛ در حالی که جنگ با تخریب و برهمزدن روند توسعه، اولویت جامعه را از رشد و توسعه به بقا تغییر میدهد.
به گفته وی، رسانه در چنین شرایطی باید با درک درست از وضعیت، میان اطلاعرسانی و مسئولیت اجتماعی خود تعادل برقرار کند.
مکتبی با اشاره به نقش رسانهها بهعنوان «کنشگران مرزی» اظهار کرد: رسانهها در شرایط عادی میان مردم و حاکمیت قرار میگیرند و تلاش میکنند با کاهش تلاطمها، زمینه گفتوگو و جلوگیری از افزایش خشونت را فراهم کنند؛ اما در شرایط جنگی، این نقش پیچیدهتر میشود و رسانه باید متناسب با وضعیت، تصمیمهای دقیقتر و سنجیدهتری اتخاذ کند.
وی حفظ سرمایه اجتماعی را یکی از مهمترین دغدغههای رسانهها در شرایط جنگی دانست و افزود: رسانه باید در کنار رعایت اصول حرفهای و تلاش برای انتقال حقیقت، نسبت به خیر عمومی و تابآوری جامعه نیز حساس باشد. یک خطای رسانهای میتواند به اعتماد عمومی آسیب بزند و بازسازی این سرمایه پس از پایان بحران، زمان و هزینه فراوانی نیاز دارد.
تأکید بر اعتماد عمومی و تابآوری جامعه
یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه گلستان نیز در ادامه نشست، با اشاره به نقش رسانهها در شکلدهی به نگرشها و رفتارهای اجتماعی، گفت رسانهها در شرایط جنگی، افزون بر انتقال اطلاعات، در حفظ سرمایه اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و افزایش تابآوری مردم نقش مهمی دارند.
وی افزود: جنگ در برابر ارزشهایی مانند اعتماد، مشارکت مدنی و توسعه قرار میگیرد و رسانهها باید با درک عمیق از شرایط، به حفظ این ارزشها و تقویت انسجام اجتماعی کمک کنند.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد مدیران و فعالان رسانهای در شرایط جنگی، بیش از هر زمان دیگری به تحلیل عمیق و درک جامع از مسائل نیاز دارند؛ چراکه یک خطای رسانهای میتواند پیامدهای گستردهای برای جامعه و کشور به همراه داشته باشد.
در پایان نشست «رسانه و ارتباطات در وضعیت جنگی» نیز بخش پرسش و پاسخ برگزار شد و حاضران، دیدگاهها و پرسشهای خود را درباره نقش و مسئولیت رسانهها در شرایط جنگی با سخنرانان در میان گذاشتند.
