استفاده مداوم برخی از دستگاه ها برای انجام آزمایش ها در آزمایشگاه ها ضروری است. برخی از دستگاه ها به صورت مستقیم در انجام آزمایش ها کاربردی ندارند و به دلایل دیگری باید از آن ها استفاده کرد. مثلا سانتریفیوژ نمونه ها را دستخوش تغییر می کند و باعث جداسازی قسمت های مختلف آن می شود. درحالی که دستگاهی مانند هود شیمی در آزمایشگاه هیچ تغییری در جریان آزمایش و نمونه ایجاد نمی کند. اما همین دستگاه نقش مهمی در حفظ سلامت افراد حاضر در آزمایشگاه دارد. همچنین دستگاه هایی مانند هود شیمی در یک نقطه خاصی از آزمایشگاه نصب می شوند و قابل جابه جایی نیز نیستند.
مهم ترین کاربرد هودهای شیمیایی، جلوگیری از انتشار گازهای سمی و خورنده و به طور کلی بخارات مواد شیمیایی است و با ویژگی هایی که دارد محیط ایمنی را برای کاربر فراهم می کند. با استناد به مجله علمی royaniran.com همه هودهای شیمیایی با 9 ویژگی مهم داشته باشند که در این گزارش این مشخصات را بررسی می کنیم.
بدنه و محفظه ضد اسید و مقاوم
از آنجایی که اغلب زیر هود شیمی با مواد شیمیایی و بخارات آن ها سروکار داریم، بدنه و قسمت های داخلی این دستگاه از استیل ضد زنگ ساخته می شود و روی آن رنگ های الکترواستاتیک که در برابر خوردگی مقاوم هستند، زده می شود. این جنس خاصیت ضد خراشیدگی و مقاومت دربرابر پوسته پوسته شدن نیز دارد.
مواد اولیه مورد استفاده در ساخت هود شیمی به گونه ای انتخاب می شوند، که تمیز کردن سطوح راحت باشد. زیرا هنگام کار با مواد شیمیایی و واکنش های شیمی امکان ایجاد آلودگی و ریختن مواد شیمیایی و پخش شدن آن ها وجود دارد.
فن سانتریفیوژ قوی
خروج گازها و بخارات تولید شده از مواد شیمیایی که زیر هود هستند، مهم ترین کاربردی است که یک هود شیمی در آزمایشگاه دارد. یک فن سانتریفیوژ قدرتمند این وظیفه را به عهده دارد. مهم ترین قسمت هر هود شیمی، فن آن است که هوای آلوده را به خارج هدایت می کند و مانع از رسیدن و تنفس توسط کاربران آزمایشگاه می شود.
شیر آب و نازل مخصوص آب
استفاده از جریان آب در آزمایش های مختلفی در شیمی رایج است. به عنوان مثال در مبرد یا کندانسور انواع سیستم های تقطیر، آب سرد جریان دارد. همین آب است که باعث تقطیر و در نهایت جداسازی اجزای مختلف می شود.
یک شیر با رنگ سبز برای کنترل مقدار جریان آب روی قسمت خارجی هود نصب می شود. این شیر به یک نازل در قسمت داخلی هود متصل است. این نازل اغلب به صورت دیواری است.
سینک پلیمری ضد اسید
از آنجایی نازل آب در هود شیمی نصب می شود، یک سینک کوچک نیز لازم است. به این سینک های کوچک کاپ سینک گفته می شود و برای تخلیه آب و ... زیر هود شیمی استفاده می شوند. این سینک ها از جنس پلی پروپیلن و کاملا مقاوم دربرابر اسید هستند. کاپ سینک در یک کنج از هود روی صفحه قرار می گیرد.
شیر گاز و نازل مخصوص آن
گاز شهری برای شعله استفاده می شود. برخی از آزمایش های شیمی نیاز به شعله و حرارت مستقیم آن دارند. اتفاقا این آزمایش ها بخارات سمی تری را می توانند منتشر کنند. بنابراین وجود یک شیر کنترل گاز و نازل آن در هود شیمی ضروری است.
صفحه گرانیتی ضد اسید
بهترین جنس برای سطح کار هود شیمی سنگ گرانیتی است. این سنگ مقاومت کافی در برابر اغلب اسید ها و مواد شیمیایی را دارد. از طرفی اگر دارای حفره نباشد، به راحتی کامل تمیز کردن است. این جنس رویه در برابر گرما و حرارت بالا نیز مقاوم است.
کمد نگهداری مواد شیمیایی
قسمتی پایینی هود شیمی یک کابینت مخصوص نگهداری مواد بسیار سمی، دارای بخار یا با بودی بد مثل ترکیبات گوگردی تعبیه می شود. این کمد مانند تمام قسمت های هود مقاوم در برابر خوردگی است.
محافظ شیشه ای
نصب یک گارد یا محافظ که از پلیمری خاص که بسیار فشرده و شفاف است در هود شیمی الزامی است. در واقع این محافظ واقعا شیشه ای نیست اما مانند شیشه شفاف است. گارد که ساش نیز گفته می شود، با قرقره های مخصوصی کاملا روان بالا و پایین می رود و از کاربر در برابر مواد سمی، انفجارها و پاشیدن مواد شیمیایی روی بدن و صورت محافظت می کند. این محافظ در برابر حرارت بالا و ضربه شدید مقاوم است.
لامپ روشنایی
برای تسلط کاربر و دید مناسب در فضای داخلی هود شیمی هنگام انجام آزمایش ها، لامپ هایی را جهت روشن کردن محفظه قرار می دهند. این لامپ ها مانند سایر لامپ های مصرفی هستند و در پوششی محافظ قرار می گیرند.
پریز برق، کلید لامپ و کلید پاور
روی بدنه خارجی هودهای شیمی حداقل دو پریز برق نصب می شود تا دستگاه های برقی مانند هیتر استیرر را به راحتی به توان زیر هود قرار داد و از آن ها استفاده کرد. همچنین کلید لامپ روشنایی نیز نصب می شود. کلیدهایی برای روشن و خاموش کردن هود و کنترل دور فن نیز روی هود وجود دارد. کلیدها و پریزهای روی هود شیمی همگی از نوع آزمایشگاهی و دارای محافظ مخصوص هستند.
شناخت دقیق اجزای مختلف دستگاه های آزمایشگاهی نه تنها در هنگام خرید بسیار مهم است، بلکه برای همه کاربران آن در آزمایشگاه ضروری است. هود شیمی شاید مهم ترین دستگاه در آزمایشگاه ها باشد که تنها به هدف حفاظت از افراد حاضر در آزمایشگاه و حتی ساختمان محل آزمایشگاه نصب می شود. انتخاب هود استاندارد و استفاده و نگهداری صحیح از آن در آزمایشگاه، ایمنی پرسنل را، البته به شرط رعایت قوانین ایمنی فردی، حفظ می کند. هر هود شیمی از 10 قسمت مختلف دارد که هر کدام از آن ها برای بهبود عملکرد هود و استفاده آسان توسط کاربر در عین حداکثر محافظت، طراحی شده است.
منبع: sharghdaily-935612