آفرین بر روان فردوسی

فردوسی ایرانی بودن را زنده نگه داشت؛ کار مهم فردوسی تداوم فرهنگی ایران است. منابع فردوسی در سرودن شاهنامه منابع ایران باستان هستند؛ روایت شده که خدای­نامه­‌های ساسانی از مهمترین منابع فردوسی است. می­‌توان ادعا کرد که شاهنامه فردوسی نظریه‌­ای برای ایران است؛ به این معنا که  ایران قدیم تا پیش از مشروطه را می­‌توان با منطق شاهنامه توضیح داد. آنچه از شاهنامه بر می­‌آید این است که شاهنامه منابع مختلفی داشته است؛ به همین دلیل می­‌توان شاهنامه را یک کتابخانه دانست؛ کتابخانه ای که از دوران باستان ایران حفظ شده است. به خاطر همین موضوع است که شاهنامه بحث­‌های اخلاقی، سیاسی، زیبایی، دوستی، مناسبات انسانی و اجتماعی و تمامی شئون زندگی انسان ایرانی را در بر می‌گیرد؛ اگر کسانی چون حافظ و سعدی را بتوان داری شأنی دانست که یک یا چند وجه انسان ایرانی را در بر می‌­گیرد فردوسی چنین نیست و تمامی شئونات یک انسان ایرانی را در خود دارد.