از شعار‌های ضد صهیونیستی اربکان و اردوغان تا دیدار‌ها و معاملات پشت‌پرده با مقام‌های اسرائیلی

فرارو- "فاتح اربکان" فرزند نجم الدین اربکان نخست وزیر اسلامگرای اسبق ترکیه و رهبر حزب "رفاه نوین" که در انتخابات اخیر آن کشور توانست موفقیت قابل توجهی در جذب رای از پایگاه رای سنتی محافظه کاران هوادار حزب عدالت و توسعه جلب کند یک ماه پیش، از اردوغان به دلیل حفظ روابط ترکیه با اسرائیل انتقاد کرده بود.

به گزارش فرارو، او گفته بود: "همکاری نوادگان امپراتوری عثمانی با اسرائیل زیبنده این کشور اسلامی نیست". کم‌تر از یک ماه پس از آن دولت اردوغان احتمالا با هدف جلب رای از دست رفته بخشی از محافظه کارانی که پیش‌تر به آن حزب رای می‌دادند و اکنون جذب شعار‌های ضد اسرائیلی فاتح اربکان شده اند اعلام کرد که روابط تجاری ترکیه با اسرائیل را قطع می‌کند.

اظهارات ضد اسرائیلی در داخل؛ معاملات پشت پرده با اسرائیل در خارج

با این وجود، شواهد نشان می‌دهند اربکان و یاران اش در احزاب وابسته به او که موضع سرسختانه ضد اسرائیلی از نظر لفظی داشتند بیش‌تر برای جذب رای پایگاه رای دهندگان محافظه کار و مذاهبی شعار‌های ضد اسرائیلی سر می‌دادند. اربکان در دوران نخست وزیری خود قرارداد‌های نظامی و غیرنظامی با اسرائیل امضا کرد و در استفاده از قدرت ترکیبی لابی جوامع یهودی ترک و آمریکایی در ایالات متحده کوشا بود. برای مثال، "فهیم آداک" از وزرای کابینه اربکان و از چهره‌های بلندپایه حزب رفاه در جریان سفر به امریکا در ژانویه ۱۹۹۷ میلادی با اعضای لابی معروف دست راستی نزدیک به اسرائیل در واشنگتن (آیپک) دیدار داشت و هم چنین با مقام‌های موسسات مالی یهودی از جمله "لمان برادرز" و "سالومون برادرز" نیز رایزنی داشت موسساتی که تا پیش از آن مقام‌های نزدیک به جنبش اسلامگرای ترکیه در سخنرانی‌ها و نوشته‌های شان آن‌ها را متهم به خدمت به "صهیونیسم جهانی" کرده بودند.

آداک در پاسخ به این پرسش که ایا می‌توان با یهویان تجارت داشت گفته بود:"هدف ما زندگی کردن است. هدف ما داشتن روابط خوب با همه است. ما در ابتدا منافع خود را در نظر می‌گریم". با این وجود، اربکان که سال‌ها شعار‌های ضد اسرائیلی را در برابر پایگاه رای دهندگان اش سر می‌داد تلاش می‌کرد این تماس‌ها و دیدار‌ها بیش از اندازه در افکار عمومی و رسانه‌ها بازتاب پیدا نکند از جمله در مورد دیدار سرد و به دور از بازتاب رسانه‌ای که خود با "دیوید لوی" وزیر خارجه اسرائیل داشت.

"ریزا اولوچاک" معاون سابق ریاست حزب رفاه در سال ۱۹۹۱ در مصاحبه‌ای با یک روزنامه نگار آمریکایی گفت: "اسرائیل همیشه در تلاش است تا مرز‌های خود را گسترش دهد. هدف واقعی اسرائیل کشوری است که از نیل تا فرات امتداد دارد. هیچ دلیلی برای وجود دولت اسرائیل در این منطقه وجود ندارد. این یک دولت انگلی است که زمین‌هایی که دارای صاحبان قانونی بوده اند را اشغال کرده اند. اسرائیل برای همه همسایگان اش دردسر ایجاد می‌کند و اگر جای دیگری بود وضعیت همه ما بهتر بود. اسرائیل باید به آمریکای جنوبی منتقل شود. لازم نیست نگران باشید. ما آن را به آمریکای شمالی نمی‌فرستیم".

با این وجود، او در سال ۱۹۹۸ به عنوان یکی از مقام‌های بلندپایه حزب فضیلت دیدگاه خود را تغییر داده و گفته بود: "در مورد درک ما نسبت به اسرائیل سوء تفاهم وجود دارد. ما را به گونه‌ای معرفی می‌کنند که گویی یهودستیز هستیم. ما نمی‌توانیم این را بپذیریم. ما مخالف برخی از سیاست‌های ناعادلانه اسرائیل هستیم، اما می‌خواهیم روابط خود را با اسرائیل توسعه دهیم و با سازمان‌های برجسته لابی آمریکا وارد روابط نزدیک شویم. ما مخالف صهیونیسم هستیم نه مخالف اسرائیل".

نمایندگان حزب "فضیلت" در پارلمان نیز گفته بودند:"اگر حزبی متفاوت از حزب رفاه باشیم موظف هستیم روابط خود را با اسرائیل توسعه دهیم".

چرایی خشم اسلام گرایان ترکیه نسبت به اسرائیل

نخستین علت برخورد خصمانه نشریات و احزاب اسلام گرای ترکیه با اسرائیل به چگونگی تاسیس آن رژیم در خاورمیانه مرتبط است که از سوی آنان و بسیاری از ملت‌های منطقه برسمیت شناخته نشد. از نظر اسلام گرایان ترک دولت اسرائیل موجودیتی بوده که به شکل طبیعی پدید نیامده بلکه یک ناهنجاری و نوعی مستعمره و آلت دست "امپریالیسم امریکا" در خاورمیانه بوده است.

دلیل دیگر آن که این باور عمومی در ترکیه وجود دارد که برکناری "سلطان عبدالحمید" عثمانی از سوی کمیته اتحاد و ترقی یک توطئه صهیونیستی - فراماسونری بوده است. اسلام گرایان بر این باور بودند که سلطان عثمانی به این دلیل برکنار شد که درخواست "تئودور هرتزل" برای ایجاد یک کشور یهودی در فلسطین را نپذیرفت. این عقیده پایه‌های خود را در این واقعیت یافته که جلسات مخفیانه کمیته اتحاد و ترقی در لژ‌های فراماسونری در تسالونیکی که بخش قابل توجه جمعیت آن را یهودیان تشکیل می‌دادند برگزار شده بود. در نتیجه، از دید آنان تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ نتیجه رویای صهیونیستی بود که به قیمت سقوط خلافت عثمانی بدست آمد.