آرزوی تفحص معلق میان زمین و هوا

درست در آخرین جلسه مجلس شورای اسلامی در ‌سال ۹۵، طرحی پرحاشیه به صحن علنی رسید که از ماه‌ها پیش درحال بررسی بود و نتیجه بررسی هم حاشیه‌ها را بیشتر کرد. نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی با رأی خود، طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران را رد کردند تا بلافاصله بحث رشوه‌گرفتن چند نماینده از سوی یکی از نمایندگان مطرح شود. موضوع کم‌کم به فراموشی سپرده شد و دوران شهرداری «محمدباقر قالیباف» هم پایان یافت تا نوبت به تیم مدیریت شهری اصلاح‌طلب برسد. شورای پنجم و شهردار اصلاح‌طلب وقت، در روزهای نخستین کار خود اما اسناد تازه‌ای از فساد در دوران ۱۲ساله شهرداری قالیباف مطرح کردند و از ارسال این پرونده‌ها به دستگاه قضا خبر دادند. حالا و بیش از ۱۶ماه پس از آن روز پرحاشیه میدان بهارستان، بار دیگر «طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران» از کمیسیون عمران به صحن علنی رسیده است. طرح تحقیق این‌بار اگرچه در فضایی آرام به صحن رسید اما بعضی نمایندگان کنونی مجلس و شورا، در شرایط کنونی آن را ضروری نمی‌دانند و نایب‌ر‌ئیس کمیسیون بررسی‌کننده این طرح هم به «شهروند» می‌گوید که در مشورت با شهردار تهران هم متوجه شده که افشانی موافق این طرح نیست.
تحقیق‌و‌تفحص از شهرداری قالیباف
چه وضعیتی دارد؟
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که برنامه‌ هفتگی پارلمان ایران را پوشش می‌دهد، یکی از دستورات این هفته را بررسی طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران دانسته و در این‌باره نوشته است: «گزارش کمیسیون عمران مبنی بر رد تقاضای تحقیق و تفحص از نحوه ساخت‌وساز و هزینه‌ها و مدیریت نمایشگاه شهرآفتاب، نحوه تغییر کاربری و واگذاری املاک شهرداری تهران به‌ویژه بوستان مادر.» براساس این نوشته، مرکز پژوهش‌های مجلس در روزهای آینده بار دیگر این طرح را پس از اعلام‌نظر نمایندگان موافق و مخالف، به رأی خواهد گذاشت. همچنان‌که این نوشته هم تأیید می‌کند؛ این طرح در کمیسیون عمران مجلس، نتوانسته رأی موافق نمایندگان را جلب کند و ممکن است در صحن علنی هم به چنین سرنوشتی دچار شود. «ابوالفضل موسوی‌بیوکی»، نایب‌رئیس کمیسیون عمران درباره وضع کنونی این طرح به «شهروند» می‌گوید: «این طرح الان در دست هیأت‌رئیسه است. این هفته احتمال دارد بررسی شود.» این عضو کمیسیون عمران درباره نتیجه بررسی این طرح در کمیسیون هم می‌گوید: «نتیجه رأی کمیسیون عمران مساوی شد که به معنای رد تحقیق و تفحص است اما به صحن می‌آید و اگر نمایندگان رأی بدهند، طرح کلید می‌خورد.»
طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران، یک‌بار و در همین مجلس دهم با رأی مخالف نمایندگان روبه‌رو شده است. موسوی درباره برداشتش از شرایط کنونی مجلس و احتمال رأی موافق نمایندگان به این طرح هم می‌گوید: «شرایط سیاسی آن زمان با الان متفاوت است. الان نمایندگان فشار سیاسی پشت‌سر ندارند و می‌خواهند خالصانه بحث را دنبال ‌کنند و اگر شائبه سیاسی پیدا نکند، به نظر بهتر است. قضاوت برای خود من هم سخت است و به نظرم وظیفه ذاتی شوراست که این موضوع را بررسی کند. نمی‌دانم مجلس به چه جمع‌بندی برسد.»
شهردار کنونی تهران با تحقیق و تفحص مخالف است؟
در روزهای گذشته خبری مبنی بر مخالفت «محمدعلی افشانی»، شهردار کنونی پایتخت با طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران، منتشر شده است. منبع این خبر، سخنان نایب‌رئیس کمیسیون عمران مجلس است.حالا موسوی در گفت‌وگو با «شهروند» در این‌باره توضیح می‌دهد: «من در جلسه‌ای با شهردار، نظرش را پرسیدم، چون همین پرسش را از آقای نجفی هم پرسیده بودم. نجفی گفته بود که درحال آماده‌سازی گزارش ۱۰۰روزه است و گفت که فعلا این طرح مطرح نشود، بهتر است. افشانی هم الان چنین نظری دارد، چون تازه کار را شروع کرده است. من نظر مشورتی از او گرفتم و نظر دونفرمان این بود.» نماینده مردم یزد در مجلس شورای اسلامی درباره دلیل این مخالفت هم می‌گوید:   «بدیهی است؛ چون هر شهرداری بخواهد کار را شروع کند، نیاز به تمرکز بر روی سوابق گذشته دارد. اگر موضوع کلی باشد و به همه ادوار برسد که شهردار کنونی موافق نیست، چون تازه کار خود را شروع کرده است اما اگر به موضوع خاص و دوره مشخص محدود شود، چندان به شهردار کنونی موضوع مرتبط نمی‌شود. اگر ربطی به دوره کنونی ایشان نداشته باشد نظر شهردار کنونی باید علی‌السویه باشد ولی اگر قرار به بررسی کل باشد، طبیعی است که شهردار کنونی موافق نباشد چون ایشان به تازگی کار خود را شروع کرده است.» نایب‌رئیس کمیسیون عمران معتقد است که نظارت شورا در این زمینه، اقدام مناسب‌تری است و در توضیح بیشتر می‌گوید: «بهتر است که شورای شهر بررسی‌های خود را انجام دهد و اگر مشکلی بود به مجلس ارجاع شود. نظارت بر شهرداری وظیفه ذاتی شورای شهر است. شورای شهر باید این کار را انجام دهد و چون شورا وارد نشده مجلس وارد شد. الان هم شورای پنجم می‌تواند این کار را انجام دهد. این بررسی وظیفه ذاتی شورا است و در قبال آن باید پاسخگو باشد و اگر جایی نتوانست ورود کند و از مجلس کمک بخواهد که این موضوع را با کمک هم پیش بگیرند. وظیفه نمایندگان تهران هم هست اما اگر شورا این کار را انجام دهد.»
شورا می‌خواهد که دستگاه قضا
همان پرونده‌های قبلی را بررسی کند
به نظر می‌آید شورای پنجم شهر تهران هم چندان موافق تحقیق و تفحص مجلس از شهرداری نیست و این موضوع را وظیفه شورا می‌داند. «حسن خلیل‌آبادی»، عضو این شورا درباره مطرح‌شدن دوباره این طرح در مجلس به «شهروند» می‌گوید: «اولویت تحقیق و تفحص از شهرداری، با شورای شهر است اما چون مجلس در رأس همه امور است و در همه امور هم می‌تواند مداخله کند و نظر دهد و ورود کند، ما نمی‌توانیم مانع مجلس شویم. به همین دلیل بهتر است در فراکسیون امید که همه اعضای شورا و نمایندگان تهران در آن حضور دارند، مطرح و تصمیم واحدی گرفته شود و دوستان در مجلس هم کمک کنند.» این عضو شورای تهران معتقد است که پرونده‌های تحقیق و تفحص در ایران، با وجود هزینه‌های سنگینی که به جا می‌گذارد اما چندان هم نتیجه‌ای ندارد: «من هر دو حالت و هر تحقیقی را مناسب می‌دانم. بهتر است به تصمیم مشترک برسیم که مجلس یا شورا بررسی کند که البته بعضی نظر سومی دارند که تحقیق و تفحص در مملکت ما جواب نمی‌دهد. من هم همین نظر سوم را بیشتر قبول دارم چون معمولا در پایان هر تحقیق و تفحص یک گزارش می‌خوانند و به قوه قضائیه ارسال می‌شود. دیگر تمام می‌شود و فقط هزینه سنگینی انجام شده است. در مملکت ما بنا بر شفافیت و رسیدگی دقیق به مسائل کم است چون شاید سیستمی برای این بررسی نداریم. در تحقیق و تفحص گاهی اطلاعات وجود ندارد و با یک اطلاعات بدلی کار پیش می‌رود. من احساس می‌کنم هرچقدر به آینده نگاه کنیم بهتر از نگاه به گذشته است.» خلیل‌آبادی در ادامه از لزوم بررسی پرونده‌های پیشین ارسالی از سوی تیم مدیریت شهری به دستگاه قضائی سخن می‌گوید: «اگر قوه قضائیه به همان پرونده‌های قبلی رسیدگی کند از آنها سپاسگزار خواهیم بود.» علاوه‌براین، پیش از این «زهرا صدراعظم نوری»، رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر گفته بود که با توجه به همگرایی کنونی مجلس، شورا و تیم مدیریت شهری ضرورتی برای طرح تحقیق و تفحص نمی‌داند و خواسته بود که تمرکز روی حل مشکلات
شهروندان باشد.