زلف شکسته در گیسوی مشکین هنر
میثم نمکی آرانی:
هرچه هست لذت و حلاوت تماشای یک اثر هنری و فاخر فراموشنشدنی است همچنان همسخنی با خالق آن نیز خاطرهانگیز خواهد بود.
هنرمند، اما برای خلق یک اثر هنری علاوه بر احاطه به دانش و مهارت به خلوتی نیاز دارد تا بتواند از پس آن به آفرینشگری دست یازد.
خلوتی که میتواند پنجرهای به دنیای ناشناختهای باشد که در آن نگاهها نو به نو میشود و به زایش و جوشش میپردازد.
در میان انواع هنرهای تجسمی، هنر خوشنویسی، دشوارتر است. مگر نه این است که ذات هنر، باید بیتکرار و بدیع باشد اما خوشنویسی، هنری است که در تکرار، خودنمایی و آفرینشگری دارد.
از سویی خوشنویسی، در پیوند با دیگر هنرها شکوهمندتر میشود.
وقتی شعری جانمایه یک خوشنویس میشود و یا خطی باچاشنی موسیقی تحریر میشود، هنرمند خود را رهاشده در لحظههای ناب و کیمیا گونه میبیند و این همان لحظههایی است که شکلدهنده جوهره خلق و ابداعاند.
خط نستعلیق یکی از ابداعات هنرمندانه ایرانی است که وجوه زیباشناسانه آن از منظر اهلنظر بسیار است
همچنین عاملی در دیگر سبکهای خوشنویسی همچون نسخ، ثلث و شکستهنستعلیق ما را با دامنه و گستره این هنر در پیوند با معارف قدسی آشناتر میسازد.
نگارش کتیبههای مساجد، بقاع متبرکه و زیارتگاهها مزین به آیات نورانی قرآن کریم و احادیث نبوی و ائمه معصومین علیهمالسلام بخشی از ظرفیتهای گستردهای است که هنرمندان خوشنویس در کنار دیگرگونههای هنر همچون تذهیب میکوشند زیباترین سخنها و حکمتها و دانشها را با آرایه هنر در هم آمیزند.
تاریخ خوشنویسی ایران با وجود سرآمدانی مثل میرعماد، سید حسن میرخانی و در روزگار همعصر ما استاد غلامرضا امیرخانی سرشار از افتخاراتی است که باید زبان به تحسین گشود.
فارغ از آداب خوشنویسی و شیوههای تعلیمی آن، روح لطیف و کمالگرای هنرمندان خوشنویس و تربیت شاگردانی که به زیور حلم و فروتنی و اخلاق آراستهاند این هنر را به هنر قدسی تبدیل کرده است.
مکتب خوشنویسی اصفهان همچون سایر مکاتب هنری با حضور میرعماد قزوینی و بعدها با تلاش استاد کاوه و استاد حبیبالله فضائلی جایگاه خود را در این هنر - شهر بزرگ پیدا کرد و بهموازات آن منطقه فرهنگی و تاریخی کاشان هم در انواع هنرها نامآورانی را به خود دیده است. از نقاشی و نگارگری کمالالملک و ابوتراب کاشی و سهراب سپهری و استاد عباسی گرفته تا مکتب شورانگیز شعر فیض و محتشم و مشفق و سپیده کاشانی.
یکی از شاگردان ممتاز در مکتب هنری کاشان در رشته خوشنویسی، استاد پیشکسوت هم روزگار استاد احمد خوشحساب است.
هنری مردی از خطه کویر که با خط ممتاز خود، گلستانی از مشقها و سرمشقهای حکیمانه آراسته و در نگاهداشت حرمت بزرگان این هنر و احیای سنت هنرگستری با شناسایی استعدادهای خوش، در رویش نسلی نجیب و بااصالت در ساحت هنر، خوندلها خورده است.
استاد خوشحساب که حیات فرهنگی و اجتماعیاش را با شغل شریف معلمی گذرانده و در پای تختهسیاه کلاس، نهال سپیدار امید و روشنی را در دل دانشآموزان کاشته و حتی فرصتهایی برای تدریس در خارج از کشور یافته، همواره در کنار علم و دانش، از قلمرو هنر فاصله نگرفته و به تجربهاندوزی و شکوفاسازی هنر خوشنویسی و جریانسازی آن پرداخته است.
با آنکه او بینیاز از مسئولیتهای اجرایی است اما برای روشن ماندن چراغ هنر، سالهاست با ایثاری ستودنی، چراغ انجمن خوشنویسان کاشان را با بیخانمانی و خانه بدوشی روشن نگاهداشته است.
در یک مقطع طولانیمدت، چرخه زندگی او با بیماری نادر همسرش با چالش و صعوبت موجه شد اما روحیه باصلابت او در انجام رسالت سنگین همسرداری، مصداق کامل اخلاقمداری و ایثارگری بود.
او در کنار پرستاری شبانهروزی از همسر روی تخت بیماری نشسته، از تربیت و رشد فرزندان فروگذار نکرد و توأمان از رسالت معلمی خود دور نشد و بااینهمه از تعلیم هنر دوستداران هنر غافل نگردید و انجام برنامههای آموزشی و فرهنگی انجمن خوشنویسان را بادقت و ظرافت به سامان رساند.
استقبال هنرمندان و استادان از ابداع او در خط شکسته که به زلف شکسته، موصوف شد و حضور چشمگیر او در نمایشگاههای فردی و گروهی داخل و خارج از کشور همچون ایتالیا، هند سوریه، لبنان به تعداد بیش از یکصد نمایشگاه، ارتباط وثیقش با استادان مجرب و پیشکسوت، تدریس در کلاسهای خوشنویسی انجمن و دمشق و بیروت (سالهای ۷۵ تا ۷۷) در کنار تالیف و تحریر کتابهای آموزشی و هنری مثل کتاب خط تحریری با روش تعلیمی، تحریر کتاب ساقی عشاق در منقبت حضرت ابوالفضلالعباس علیهالسلام، شرح مختصری بر رساله صراط از سطور سلطان علی مشهدی، تاریخچه کتاب خوشنویسی و کسب افتخارات در جشنوارههای ملی و استانی و دبیری چندین دوره جشنواره خوشنویسی نظیر جشنواره ملی خوشنویسی هل اتی با حضور استادانی چون استاد غلامحسین امیرخانی، استاد کیخسرو خروش و..، همایشهایی چون مشق رمضان، مشق فجر، مشق کتاب و کنگره محتشم کاشانی و دریافت نشان و درجه استادی در خط شکسته تنها شمهای از فعالیتها، خدمات و افتخارات این استاد است که فروتنانه پیشکش حوزه فرهنگ و هنر این سرزمین کرده است.
با آنکه خود درخور نکوداشتی شایسته است اما با تواضعی همیشگی از پذیرش آن امتناع ورزیده و بلکه در دو دوره جشنواره هل اتی دو نکوداشت با شکوهی برای استاد احمد عبدالرضایی، استاد شمسالدین و استاد فرزانه برگزار کرد.
اینک قریب به پنجاه سال است این استاد بیادعا در مکتب هنر خوشنویسی خدمات مؤثری انجام داده وبا مناعت طبع، کجتابیهای زمانه را تاب آورده و هر آن کوشیده بیکرانگی هنر اصیل خوشنویسی را در کام جان مشتاقان بچشاند و با همراهی یاران شفیق و رفیقی چون استاد سید سعید کاظمی در اعتلای این هنر فاخر ایرانی، دایر مدار کاشانه هنر خوشنویسی معاصر کاشان است.
