کد: 2341 | 17 تیر 1397 ساعت 15:38
خراسان رضوی| فتیله خشونت را با نشاط اجتماعی پایین بکشیم
۴۴هزار پرونده نزاع خیابانی، بیشاز هزار و ١١پرونده خودزنی، هزار و ٣۴پرونده کودکآزاری و افزایش پروندههای همسرآزاری در خراسانرضوی، تازهترین روایت از وضعیت پروندههای جرائم خشن به زبان آمار است.
۴۴هزار پرونده نزاع خیابانی، بیشاز هزار و ١١پرونده خودزنی، هزار و ٣۴پرونده کودکآزاری و افزایش پروندههای همسرآزاری در خراسانرضوی، تازهترین روایت از وضعیت پروندههای جرائم خشن به زبان آمار است. آمارهایی که پزشکی قانونی و بهزیستی استان، مُهر تأیید بر آن میزنند و البته مواردی نظیر پروندههای تجاوز و خودکشی را در این آمارها اعلام نمیکنند.
دراینمیان ریشهیابی این جرائم خشن، سالها با بیان دلایلی چون فقر، اعتیاد، اختلالات روانی و فشارهای اجتماعی از زبان کارشناسان و متولیان بیان شده است؛ دلایلی که در تازهترین آمارهای ارائهشده از آسیبهای اجتماعی گویا در اولویتهای بعدی گذاشته شده و متولیان، پای خیلی از پروندهها را به مسئله نبود «نشاط اجتماعی» باز میکنند. چنانکه حمیدرضا پوریوسف، مدیرکل بهزیستی خراسانرضوی چند روز پیش در همایش «گفتمانسازی اجتماعیشدن»، اعلام کرد: «خشونت آنجایی است که نشاط اجتماعی وجود نداشته نباشد. در کشور ایران ۱۵میلیون پرونده قضایی وجود دارد که ۳۰میلیون نفر از جامعه ما درگیر این پروندههای قضایی هستند. علت تشکیل انبوهی از این پروندههای قضایی، نبود نشاط و شادمانی جمعی و اهمیتندادن به آن است.»
کورشدن هیجانات، مساوی با بروز خشونت
این تحلیل پوریوسف را معاون امور اجتماعی بهزیستی خراسانرضوی نیز در گفتوگو با خبرنگار ما به زبانی دیگر بیان میکند: «فتیله خشونت را باید با نشاط اجتماعی پایین بکشیم.»
غلامحسین حقدادی، ریشه بسیاری از جرائم را در خشونت میداند که راه جلوگیری از بروز این خشونت، افزایش نشاط در جامعه و آموزش از سنین کودکی است. به گفته وی، وقتی زمینه تخلیه احساسات و هیجانات کور میشود، خشونت، جای هیجانات را میگیرد و به شکلهای مختلف بروز پیدا میکند. برخی از این خشونتها را در نزاعهای خیابانی میبینیم.
اشاره دکتر حقدادی به رابطه خشونت و بروز نزاعهای خیابانی درحالی مطرح میشود که شیب این آسیب اجتماعی رو به افزایش است. بنابر اعلام مدیرکل پزشکی قانونی خراسانرضوی، در سال گذشته ۴۴هزار پرونده نزاع خیابانی در این استان تشکیل شده است که فقط در شهر مشهد، مجروحان این نزاعها، ۲۳هزار و ۹۶ نفر بودهاند. به گفته دکتر سیدآریا حجازی، این میزان نسبتبه مدت مشابه آن در سال٩۵، ۴/٣درصد در مشهد رشد داشته است.
همه اینها درحالی است که دکتر حقدادی، ٢٣درصد از افراد جامعه را براساس یافتههای وزارت بهداشت، افراد مستعد اختلالات روانی ذکر میکند که باید برای تشخیص و درمان اختلال آنها اقدام درمانی کرد. این افراد نیز زمینه بروز خشونت و ایفای نقش در آسیبهای اجتماعی ازجمله نزاعهای خیابانی، همسرآزاری و کودکآزاری را دارند.
خشونت خانگی رو به افزایش
موضوع دیگری که معاون امور اجتماعی بهزیستی استان درباره افزایش آسیبهای اجتماعی مطرح میکند، شیب رو به رشد خشونتهای خانگی است؛ اینکه ابعاد مختلف خشونت، از کلامی، جسمی و جنسی در بین خانوارها افزایش یافته است.
او میگوید: ارجاع بیشتر این خشونتها به حوزه بهزیستی محول میشود که معمولا با افزایش خدمات، شاهد افزایش آمار و گزارش آسیبهای اجتماعی هستیم.
دکتر حقدادی، نمونه دیگر از خشونت خانگی را با آماری از پروندههای طلاق بیان میکند و میگوید: حدود ١۶هزار طلاق در سال٩۶ در استان به ثبت رسید که دراینبین، در ٣٠ تا ٣۵درصد پروندههای مربوطبه طلاق، همسرآزاری، ضرب و جرح و کتککاری گزارش شده است.
وی راهحل کاهش خشونت، اعم از خشونت خانگی تا خشونتهایی که خارج از هسته خانواده و در اجتماع شکل میگیرند را آموزش مهارتهای زندگی میداند و معتقد است: درکنار افزایش نشاط اجتماعی، باید کنترل خشم و آموزش مهارتهای زندگی را نیز مجموعههایی نظیر آموزشوپرورش و دیگر نهادهای اجتماعی و فرهنگی در اولویت خود بگذارند؛ زیرا میبینیم سطح تحمل افراد در جامعه کاهش یافته و یک اتفاق ساده که با گفتوگو میتوان آن را حل کرد، افراد را بدون اینکه قصد قبلی داشته باشند، ناگهان به متهم یک پرونده ضرب و جرح یا قاتل تبدیل میکند.
کودکان و زنان، بیشترین قربانی خشونت
به روایت آمار و نظر کارشناسان، زنان و کودکان، بیشترین قربانیان خشونت در جامعه هستند. خشونت علیه کودکان را آمار کودکآزاریها تأیید میکند؛ بنابر اعلام معاون امور اجتماعی بهزیستی در سال گذشته هزار و ٣۴پرونده در این زمینه در استان تشکیل شده است. همچنین به گفته دکتر حقدادی، بیشترین تماس با مراکز اورژانس اجتماعی، گزارشهای مربوطبه کودک آزاری است که ازسوی یکی از والدین، بستگان یا آشنایان و همسایهها به سامانه١٢٣ اعلام میشود.
در مسئله خشونت علیه زنان نیز آمارها حاکی از افزایش همسرآزاری در جامعه است. در این زمینه، مدیرکل پزشکی قانونی خراسانرضوی در تازهترین نشست خبری خود در جمع خبرنگاران، حاضر به اعلام آمار آن نشد و فقط به این جمله بسنده کرد که «آمار همسرآزاری افزایش یافته است.» درعینحال بنابر آماری که معاون امور اجتماعی بهزیستی استان از وضعیت همسرآزاری در پروندههای طلاق میدهد، در ٣٠ تا ٣۵درصد این پروندهها، همسرآزاری گزارش شده است. با احتساب آمار حدود ١۶هزار پرونده طلاق در خراسانرضوی، ٣۵درصد این میزان بالغبر پنجهزار مورد میشود. درواقع فقط گزارشهای قابل استناد به همسرآزاری در بین پروندههای طلاق سال٩۶، بیشاز پنجهزار مورد است.در همین زمینه، مرضیه محبی، وکیل دادگستری و رئیس کانون زنان حقوقدان سورا، میگوید: در قوانین هم بازتولید خشونت داریم. نمونه آن قوانین مربوط به زنان و خانواده است. میبینیم زنان در پروسه طلاق که از چند ماه تا بیش از یک سال به طول میانجامد، از حمایتهای اجتماعی محروم میشوند و زمینه بروز خشونت علیه آنان وجود دارد. درواقع برخی قوانین به خودی خود سبب بروز خشونت و قربانیشدن عدهای میشود.به گفته محبی، بیشتر قربانیان ناشی از خشونت، زنان و کودکان هستند؛ کودکان از این منظر که قدرت و توانایی مقابله با خشونت را ندارند، زنان نیز بهدلیل محدودیتهایی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در وضعیت نامناسبتر نسبتبه مردان قرار دارند.این حقوقدان، با اشاره به تجربه انجمن سورا در حمایت از «اعظم»، زنی که ٢١روز شکنجهها و ضربوجرحهای همسرش را تحمل کرد، میگوید: اعظم، تنها یک نمونه از همسرآزاریهایی است که نتیجه خشونت خانگی هستند. برای کاهش این پروندهها، باید به موضوع حمایت از زنان و حقوق آنان توجه کرد و درعینحال، زمینه کنترل خشم در جامعه ازسوی نهادهای متولی پیگیری شود.
هزار خودزنی
درکنار این آمارها از وضعیت خشونت، پروندههای «خودزنی» نیز بهعنوان یک آسیب اجتماعی دیده میشوند که چهره دیگری از بروز خشونت در جامعه هستند. میزان این پروندهها هم رو به افزایش است. آخرین آماری که مدیر کل پزشکی قانونی از میزان خودزنیها در استان اعلام کرده، حکایت از تشکیل هزار پرونده در طول یک سال داشته است.
دراینمیان ریشهیابی این جرائم خشن، سالها با بیان دلایلی چون فقر، اعتیاد، اختلالات روانی و فشارهای اجتماعی از زبان کارشناسان و متولیان بیان شده است؛ دلایلی که در تازهترین آمارهای ارائهشده از آسیبهای اجتماعی گویا در اولویتهای بعدی گذاشته شده و متولیان، پای خیلی از پروندهها را به مسئله نبود «نشاط اجتماعی» باز میکنند. چنانکه حمیدرضا پوریوسف، مدیرکل بهزیستی خراسانرضوی چند روز پیش در همایش «گفتمانسازی اجتماعیشدن»، اعلام کرد: «خشونت آنجایی است که نشاط اجتماعی وجود نداشته نباشد. در کشور ایران ۱۵میلیون پرونده قضایی وجود دارد که ۳۰میلیون نفر از جامعه ما درگیر این پروندههای قضایی هستند. علت تشکیل انبوهی از این پروندههای قضایی، نبود نشاط و شادمانی جمعی و اهمیتندادن به آن است.»
کورشدن هیجانات، مساوی با بروز خشونت
این تحلیل پوریوسف را معاون امور اجتماعی بهزیستی خراسانرضوی نیز در گفتوگو با خبرنگار ما به زبانی دیگر بیان میکند: «فتیله خشونت را باید با نشاط اجتماعی پایین بکشیم.»
غلامحسین حقدادی، ریشه بسیاری از جرائم را در خشونت میداند که راه جلوگیری از بروز این خشونت، افزایش نشاط در جامعه و آموزش از سنین کودکی است. به گفته وی، وقتی زمینه تخلیه احساسات و هیجانات کور میشود، خشونت، جای هیجانات را میگیرد و به شکلهای مختلف بروز پیدا میکند. برخی از این خشونتها را در نزاعهای خیابانی میبینیم.
اشاره دکتر حقدادی به رابطه خشونت و بروز نزاعهای خیابانی درحالی مطرح میشود که شیب این آسیب اجتماعی رو به افزایش است. بنابر اعلام مدیرکل پزشکی قانونی خراسانرضوی، در سال گذشته ۴۴هزار پرونده نزاع خیابانی در این استان تشکیل شده است که فقط در شهر مشهد، مجروحان این نزاعها، ۲۳هزار و ۹۶ نفر بودهاند. به گفته دکتر سیدآریا حجازی، این میزان نسبتبه مدت مشابه آن در سال٩۵، ۴/٣درصد در مشهد رشد داشته است.
همه اینها درحالی است که دکتر حقدادی، ٢٣درصد از افراد جامعه را براساس یافتههای وزارت بهداشت، افراد مستعد اختلالات روانی ذکر میکند که باید برای تشخیص و درمان اختلال آنها اقدام درمانی کرد. این افراد نیز زمینه بروز خشونت و ایفای نقش در آسیبهای اجتماعی ازجمله نزاعهای خیابانی، همسرآزاری و کودکآزاری را دارند.
خشونت خانگی رو به افزایش
موضوع دیگری که معاون امور اجتماعی بهزیستی استان درباره افزایش آسیبهای اجتماعی مطرح میکند، شیب رو به رشد خشونتهای خانگی است؛ اینکه ابعاد مختلف خشونت، از کلامی، جسمی و جنسی در بین خانوارها افزایش یافته است.
او میگوید: ارجاع بیشتر این خشونتها به حوزه بهزیستی محول میشود که معمولا با افزایش خدمات، شاهد افزایش آمار و گزارش آسیبهای اجتماعی هستیم.
دکتر حقدادی، نمونه دیگر از خشونت خانگی را با آماری از پروندههای طلاق بیان میکند و میگوید: حدود ١۶هزار طلاق در سال٩۶ در استان به ثبت رسید که دراینبین، در ٣٠ تا ٣۵درصد پروندههای مربوطبه طلاق، همسرآزاری، ضرب و جرح و کتککاری گزارش شده است.
وی راهحل کاهش خشونت، اعم از خشونت خانگی تا خشونتهایی که خارج از هسته خانواده و در اجتماع شکل میگیرند را آموزش مهارتهای زندگی میداند و معتقد است: درکنار افزایش نشاط اجتماعی، باید کنترل خشم و آموزش مهارتهای زندگی را نیز مجموعههایی نظیر آموزشوپرورش و دیگر نهادهای اجتماعی و فرهنگی در اولویت خود بگذارند؛ زیرا میبینیم سطح تحمل افراد در جامعه کاهش یافته و یک اتفاق ساده که با گفتوگو میتوان آن را حل کرد، افراد را بدون اینکه قصد قبلی داشته باشند، ناگهان به متهم یک پرونده ضرب و جرح یا قاتل تبدیل میکند.
کودکان و زنان، بیشترین قربانی خشونت
به روایت آمار و نظر کارشناسان، زنان و کودکان، بیشترین قربانیان خشونت در جامعه هستند. خشونت علیه کودکان را آمار کودکآزاریها تأیید میکند؛ بنابر اعلام معاون امور اجتماعی بهزیستی در سال گذشته هزار و ٣۴پرونده در این زمینه در استان تشکیل شده است. همچنین به گفته دکتر حقدادی، بیشترین تماس با مراکز اورژانس اجتماعی، گزارشهای مربوطبه کودک آزاری است که ازسوی یکی از والدین، بستگان یا آشنایان و همسایهها به سامانه١٢٣ اعلام میشود.
در مسئله خشونت علیه زنان نیز آمارها حاکی از افزایش همسرآزاری در جامعه است. در این زمینه، مدیرکل پزشکی قانونی خراسانرضوی در تازهترین نشست خبری خود در جمع خبرنگاران، حاضر به اعلام آمار آن نشد و فقط به این جمله بسنده کرد که «آمار همسرآزاری افزایش یافته است.» درعینحال بنابر آماری که معاون امور اجتماعی بهزیستی استان از وضعیت همسرآزاری در پروندههای طلاق میدهد، در ٣٠ تا ٣۵درصد این پروندهها، همسرآزاری گزارش شده است. با احتساب آمار حدود ١۶هزار پرونده طلاق در خراسانرضوی، ٣۵درصد این میزان بالغبر پنجهزار مورد میشود. درواقع فقط گزارشهای قابل استناد به همسرآزاری در بین پروندههای طلاق سال٩۶، بیشاز پنجهزار مورد است.در همین زمینه، مرضیه محبی، وکیل دادگستری و رئیس کانون زنان حقوقدان سورا، میگوید: در قوانین هم بازتولید خشونت داریم. نمونه آن قوانین مربوط به زنان و خانواده است. میبینیم زنان در پروسه طلاق که از چند ماه تا بیش از یک سال به طول میانجامد، از حمایتهای اجتماعی محروم میشوند و زمینه بروز خشونت علیه آنان وجود دارد. درواقع برخی قوانین به خودی خود سبب بروز خشونت و قربانیشدن عدهای میشود.به گفته محبی، بیشتر قربانیان ناشی از خشونت، زنان و کودکان هستند؛ کودکان از این منظر که قدرت و توانایی مقابله با خشونت را ندارند، زنان نیز بهدلیل محدودیتهایی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در وضعیت نامناسبتر نسبتبه مردان قرار دارند.این حقوقدان، با اشاره به تجربه انجمن سورا در حمایت از «اعظم»، زنی که ٢١روز شکنجهها و ضربوجرحهای همسرش را تحمل کرد، میگوید: اعظم، تنها یک نمونه از همسرآزاریهایی است که نتیجه خشونت خانگی هستند. برای کاهش این پروندهها، باید به موضوع حمایت از زنان و حقوق آنان توجه کرد و درعینحال، زمینه کنترل خشم در جامعه ازسوی نهادهای متولی پیگیری شود.
هزار خودزنی
درکنار این آمارها از وضعیت خشونت، پروندههای «خودزنی» نیز بهعنوان یک آسیب اجتماعی دیده میشوند که چهره دیگری از بروز خشونت در جامعه هستند. میزان این پروندهها هم رو به افزایش است. آخرین آماری که مدیر کل پزشکی قانونی از میزان خودزنیها در استان اعلام کرده، حکایت از تشکیل هزار پرونده در طول یک سال داشته است.
