بحث بر سر شام در«هلسینکی»

شهری که سابقه طولانی در ملاقات‌های 2 سوی آتلانتیک داشته است. روزگاری در سال 1975 نخست‌وزیر انگلیس، «جرالد فورد» رئیس‌جمهور آمریکا و همتای فرانسوی‌اش درباره آینده مناسبات میان شرق و غرب در این شهر ساحلی دیدار کردند. از آن زمان 43 سال می‌گذرد؛ زمانی که رهبران شوروی به همراه آمریکا و 33 کشور غربی در هلسینکی گرد هم آمدند، جنگ سرد هنوز مراحل نخست خود را طی می‌کرد و به نظر نمی‌رسید شوروی برنامه‌ای برای جنگ در افغانستان داشته باشد و البته از فروپاشی و دوران بحران‌زده یلتسین هم تحلیلی وجود نداشت اما حالا شرایط کمی عوض شده است؛ در آمریکا ترامپی سرکار است که سر ناسازگاری با دیگر رهبران غربی دارد و پیش از دیدارش با پوتین در هلسینکی احتمالا قصد دارد در اجلاس سران ناتو در بروکسل کمی گرد و خاک به پا کند، مانند آن چه در حاشیه اجلاس سران 7 در کانادا به پا کرد. اما پوتین خاطرات بهتری از سفر به فنلاند دارد، آخرین دیدارش از این کشور با بالگرد انجام شد  که نوعی نمایش قدرت بود. فنلاندی‌ها خاطرات خوشی از روس‌ها ندارند و عضو پیمان ناتو نیستند، به همین منظور نیروهای نظامی این  کشور در مرزهای با روسیه مستقرند و خبری از سربازان چندملیتی در این کشور نیست. شاید یکی از دلایلی که روسیه، فنلاند را برگزیده است، این مهم باشد که روابط مسکو و هلسینکی طی سال‌های قبل و بعد از فروپاشی شوروی از روندی متعادل پیروی کرده است. اکنون بحث این مطرح شده که چه اتفاقی بناست در دیدار میان ترامپ وپوتین رخ دهد. گمانه زنی‌های اولیه حاکی از آن است که  بحث سوریه بسیار جدی است. دونالد ترامپ هفته گذشته در کاخ سفید میزبان ملک عبدا... دوم پادشاه اردن بود و دو منبع آگاه در خصوص موضوع این دیدار به سی‌ان‌ان اعلام کردند اصلی‌ترین موضوع بحث آن ها سوریه بوده است. هر دو به طور کامل در خصوص سوریه صحبت کردند. ترامپ معتقد است که می‌تواند در مذاکره با ولادیمیر پوتین در خصوص جنوب غربی سوریه به توافقی برسد تا در نتیجه آن آمریکایی‌ها هرچه زودتر سوریه را ترک کنند.ترامپ در ماه مارس گفت: ایالات متحده علاقه‌مند است خیلی زود از سوریه خارج شود. این در حالی است که پنتاگون تاکید کرده بود که این کشور برای حفظ مواضع خود نیازمند حضور مستقیم در سوریه است. با این حال مقام‌های نظامی ارشد آمریکا می‌گویند دونالد ترامپ تاکنون هیچ نوع جدول زمانی را برای خروج نیروهای نظامی آمریکایی از سوریه ارائه نداده است. اما به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ قصد دارد که در مذاکرات  خود با ولادیمیر پوتین در هلسینکی فنلاند این موضوع را پیش ببرد. واشنگتن پست در یادداشتی با قلم دیوید ایگناتیوس، عناصر اصلی توافق میان ترامپ و پوتین را بررسی کرده است. او در یادداشت خود اعلام می‌کند، کارشناسان اسرائیلی، اروپایی و آمریکایی به برخی عناصر احتمالی چارچوب این توافق احتمالی دست پیدا کرده‌اند. روسیه بناست در برابر عقب‌نشینی ایالات متحده از سوریه درخواست‌های آمریکا مبنی بر روند انتقال سیاسی در سوریه و محدود کردن قدرت ایران در این کشور را عملیاتی کند که این شروط آمریکا به اختصار به شرح زیر است:نیروهای مقاومت حداقل ٨٠ کیلومتر از مرزهای سرزمین‌های اشغالی و ارتفاعات جولان فاصله می‌گیرند.اسرائیل تا زمانی که نیروهای روسیه آسیب نبینند، این مجوز را از سمت روسیه خواهد داشت تا اهداف  ایران در سوریه علیه خود را مورد هدف قرار دهد. این اقدام به نظر می‌رسد در طول هفته‌های اخیر نیز اجرایی شده و این آزادی عمل به جنگنده‌های اسرائیلی داده شده است تا به ادعای اسرائیلی ها به پایگاه‌های مخفی ایران در سوریه حمله کنند.ارتش اسد که توسط نیروی هوایی روسیه حمایت می‌شود کنترل را در جنوب غربی سوریه در دست بگیرد و موقعیت خود را تثبیت کند و مرزهای بین سوریه و اردن بازگشایی شود. اردن نیز از کنترل اسد بر مرز حمایت کند، زیرا ممکن است مسیر ترانزیتی میان اردن و سوریه بازگشایی و منجر به تقویت اقتصاد اردن شود. تحلیل‌ها حاکی از این است که مخالفان اسد در جنوب غربی نابود خواهند شد و هزاران نفر از پناهجویان به سمت مرز بسته با اردن تا زمان کنترل کامل دولت  سرازیر می‌شوند .نیروهای نظامی روسیه بناست برای تثبیت این مناطق در جنوب غربی سوریه و حتی مناطق دیگر نیز گشت زنی داشته باشند. بنا بر تحلیل‌ها حضور روسیه در این مناطق به معنی امنیت کامل و جدی خواهد بود، اما طبق این توافق آمریکایی‌ها پایگاه نظامی خود در التنف را حفظ خواهند کرد تا از نفوذ ایران جلوگیری کنند.روسیه و دولت اسد بناست حضور نیروهای خود را به مناطق شمال شرقی سوریه جایی که کردها در آن حضور دارند گسترش دهند. جایی که نیروهای کرد با همکاری نیروهای آمریکایی توانستند داعش را در بخش‌هایی از سوریه شکست دهند. فرماندهان آمریکایی هرچند انتظار دارند که تا ١٨ ماه دیگر در سوریه باقی بمانند اما به نظر می‌رسد ترامپ اصرار دارد که خروج هرچه سریع‌تر انجام شود.