کاشف برنج معروف گیلان درگذشت
هاشمی زاده آذرماه هم به دلیل بیماری ریوی چند روزی در این بیمارستان بستری بود. او سرانجام در سن 74 سالگی و درحالیکه میراث بزرگی برای مردم گیلان و ایران به نام برنج کیفی هاشمی از خود برجای گذاشته، چشم از جهان فرو بست.
در حال حاضر بیش از 60 درصد از شالیزارهای گیلان زیر کشت برنج کیفی هاشمی است؛ برنج هاشمی هم حاصل تلاش و مشاهدات تجربی یوسف هاشمیزاده کشاورز اهل روستای چاپارخانه خمام در نزدیکی رشت از سال هزار و سیصد و شصتوچهار. علیرغم آنکه بخش زیادی از حدود 2 میلیون تن برنج تولیدی در ایران محصول کار همین کشاورز مبتکر است اما جهاد کشاورزی و ارگانهای مربوطه طی سالهای گذشته به ابتداییترین خواسته او مبنی بر ثبت این رقمِ کیفی به نامش، وقعی نگذاشت. رسانهها از سال 1393 به اینسو بارها درباره این کاشف فروتن کیفیترین برنج گیلان نوشتند و از مدیران جهاد کشاورزی خواستند تا به ثبت تجاری و معنوی این رقم محبوب کمک کنند؛ اما آنها با توضیحات مختلف از این کار امتناع کردند درحالیکه دستاورد یوسف هاشمی زاده با همراهی امالبنین اسدی همسرش و 6 پسر و 3 دخترش بهطور مستقیم با امنیت غذایی ملی ارتباط داشت.
برنج هاشمی چگونه کشف شد؟
یوسف هاشمی در سال 1364 در زمین کشاورزی خود خوشههایی را دید که با خوشههای برنج بینام متفاوت بودند این خوشهها بلندتر و نازکتر از خوشههای بینام بودند، او ابتدا این خوشهها را جدا نمود و آن را تا سال بعد نگه داشت، یوسف هاشمی برای این خوشههای جالب و متفاوت خزانهای جدا در نظر گرفت آنها را نشا کرد و در فصل برداشت هم جداگانه آنها را درو کرد. یوسف هاشمی این رویه را چندین سال تکرار کرد تا به میزان شلتوکی که میخواهد برسد (شلتوک برنجی است که سفید نشده و پوسته زرد یا سبوس هنوز به دور آن پیچیده، کشاورزان محلی به آن جو میگویند، آنها هرسال کیسهای جو را نگه میدارند تا در سال بعد در کشت بعدی از آن برای کشت برنج استفاده کنند) او در نهایت به یک تن شلتوک رسید! او کیسههای شلتوک را به کارخانه برنجکوبی روستای چاپارخانه برد، مدیر کارخانه روستای چاپارخانه از دیدن این نوع برنج متعجب شد و نام این نوع برنج را از یوسف هاشمی پرسید و او در جواب گفت این برنج اسم ندارد، مدیر کارخانه اسم برنج هاشمی را بر آن نهاد. اینگونه بود که برنج هاشمی کشف و نامگذاری شد. برنجی که طعم و بوی بسیار عالی دارد. یوسف هاشمی اولین کیسه شلتوک را به برادرش داد تا او برنج هاشمی را در مزرعه خود نیز کشت کند، کمکم برنج هاشمی در سرتاسر روستا پخش شد کمکم به روستاهای مجاور رسید و در انتها در تمام استان گیلان کاشت برنج هاشمی همهگیر شد و دولت هیچگونه نقشی در توزیع و پخش این نوع برنج انجام داد و این شبکه کشاورزان بود که با ارتباط با یکدیگر برنج هاشمی را به تولید انبوه رسانیدند. در مورد برنج علی کاظمی نیز داستانی شبیه به این اتفاق افتاد.
تقدیری که فقط زبانی بود
یوسف هاشمی زاده در حالی چشم از جهان فرو بست که تا آخرین ماههای زندگیاش دست از برنجکاری نکشید و چند فرزندش هم مانند پدر میراث دار کشت و کار او هستند. جهاد کشاورزی اما علیرغم آنکه بخشی از وظایفش حمایت از کشاورزان مبتکری مانند اوست طی سه دهه عموما به تقدیر زبانی دیرهنگام از هاشمی بسنده کرد. تقدیر مادی این ارگان از کشاورز مبتکر گیلان هم اهدای دو سکه بهار آزادی، پرداخت نقدی 300 هزار تومان و یک پلوپز بود! درحالیکه خود میدانستند نتیجه، ارزش و ماندگاری کار هاشمی بهاندازهی فعالیتهای چند دهسالهی مؤسسات مرتبط با برنج امتحان خود را پس داده است. شهریورماه 1401 رامین هاشمی زاده پسر این کشاورز کتاب «تاریخچه برنج هاشمی» را از زبان یوسف هاشمی زاده منتشر کرد. این کتاب که توسط انتشارات سپید قلم بندرانزلی روانه بازار کتاب شد علاوه بر سرنوشت زندگی مبتکر برنج هاشمی، درباره رسوم برنجکاری و اصطلاحات و صنایعدستی منطقه خمام هم مطالبی به رشته تحریر درآورده است.
یوسف هاشمی ، حق بزرگی به گردن همه دارد
برنج هاشمی ، یکی از خوش پخت ترین ، خوش بوترین و بهترین برنج ایرانی است. این برنج نه با طرح های کشاورزی دولتی به وجود آمده است و نه از خارج کشور وارد شده است؛ بلکه یوسف هاشمی در سال 1364 ، متوجه چند خوشه اندک از آن در میان کشتزار برنج خود شد و پس از چندین سال تلاش و کوشش ، توانست که آن را گسترش دهد و نژادش را افزایش بدهد.اکنون برنج هاشمی به همراه برنج علی کاظمی ، در سطح گسترده ای از شالیزارهای برنج مازندران و گیلان کاشته می شود ( تا هفتاد یا هشتاد درصد زمین های برنج )؛ هم چنین یکی از پر خرید و فروش ترین برنج های ایرانی شمال است.معمولا هم قیمت برنج هاشمی ، به دلیل اعلا بودن ، بر بالای شانه برنج های دیگر است.
یوسف هاشمی ، کسی که برنج هاشمی را کشف کرد ، حق بزرگی بر گردن صنعت تولید برنج در ایران دارد؛ چرا که نژاد برنجی که او آن را کشف کرد ، سبب شد که کشت برنج شمال ، از برنج بی نام و خزر و صدری ، به سوی برنج هاشمی گسترش یابد . در واقع ، برنج هاشمی به همراه برنج علی کاظمی ، مسیر کاشت برنج را در ایران دگرگون کرد؛ کیفیت برنج ایرانی را بالا برد و بر ارزش آن افزود.
در واقع یوسف هاشمی ( و دوستش علی کاظمی ) ، حق بزرگی به گردن همه دارند: هم دولت و هم مردم. حق بزرگ به گردن دولت آن است که از صرف میلیون ها تومان بودجه هنگفت ، برای کشف چنین برنجی ( که شاید با آن بودجه ها ، کشف هم نمی شد ) جلوگیری شده است.
