به مناسبت سالروز درگذشت رومن رولان رمان ژان کریستف، تلاشی برای صلح

رویداد ایران - زهرا آقایی: 

رومن رولان، نويسنده بلندآوازه فرانسوي، در 28 ژانويه 1866 به دنيا آمد. او تحصيلات خويش را در رشته تاريخ به پايان رساند و در تاريخ موسيقي تخصص پيدا كرد؛ بااین‌حال به ادبيات علاقه خاصي داشت. وی به تهيه و نوشتن شرح‌حال و بيوگرافي بزرگان جهان مشغول شد. رولان در اوايل قرن بيستم شرح زندگي بتهوون، میکل‌آنژ، تولستوی، گاندی، هندل و گوته را منتشر ساخت و به شهرت و افتخار رسيد. رولان ادعا می‌کرد که یکی از هدف‌های بیوگرافی‌نویسی‌اش، روشنگری و تبلیغ اصول اخلاقی و انسان‌دوستی است. به قول خودش می‌خواست با معرفی هنرمندان و مشاهیر انسان‌دوست جهانی، مانع سرکوب و به‌خطرافتادن آزادی درونی انسان در جامعه‌ای غیرعادلانه شود و برای اینکه اروپا را از یک زوال فکری فرهنگی و اخلاقی نجات دهد، کوشید تا با کمک معرفی قشر برگزیده روشنفکر به انقلاب اخلاقی در میان خوانندگان دست بزند و موجب نوزایی فرهنگی جدیدی در اروپا شود. گذشته از هنرمندان و بزرگان واقعي، وي به نوشتن شرح‌حال هنرمندان خيالي نيز دست زد و با ارائه اثر معروف ژان كريستف، كاري متفاوت ارائه داد. رولان این کتاب را بین سال‌ها 1904 تا 1912 در ده جلد و با عناوین مختلف منتشر کرد. این رمان، رمانی موزیکال است و خواننده آن‌چنان در رمان غرق خواهد شد که گویی به موسیقی گوش فراداده است. سپیده‌دم، بامداد، نوجوانی، طغیان، بازار، آنتوانت، در خانه، دوستان و بوسه آتشین عناوین جلدهای این رمان هستند. چهار جلد اول با عنوان ژان کریستف و سه جلد بعد را با عنوان ژان کریستف در پاریس و سه جلد پایانی با نام پایان سفر گروه‌بندی‌شده‌اند. این کتاب شرح‌حال مفصلی از وقایع زندگی یک موسیقی‌دان است که در خلال آن به بازگویی عقاید فلسفی، اجتماعی، ادبی و سیاسی پرداخته می‌شود و در آن رشد شخصیت این موسیقی‌دان توصیف می‌شود. در این رمان میل رسیدن به جاودانگی برای این قهرمان موسیقی‌دان در اعتقاد واقعی به هنر و لذت درون شکل می‌گیرد. این کتاب سرشار از احساس شاعرانه است و بحران‌های پی‌درپی با نبوغ و خلاقیت وی به تصویر کشیده شده‌اند. وی با خلق این رمان نوع جدیدی از رمان تحت عنوان رمان رودواره ای را وارد عرصه ادبیات فرانسه کرد. این نوع رمان‌ها بسیار طولانی و شامل چندین جلد هستند. او در این رمان از تصویر رودخانه بهره فراوان برده و به زیبایی از آن در چندین مفهوم استعاری استفاده کرده و کاربرد این اصطلاح را برای رمان خود توجیه کرده است. در این کتاب رولان سعی کرده است که تصویری نو از عشق ارائه کند. رولان در نگارش این رمان بلند از حیث زیبایی‌شناسی بسیار متأثر از رمان بلند جنگ‌وصلح، شاهکار لئون تولستوی، نویسنده روس، بوده است. ژان کریستف منعکس‌کننده اندیشه‌ها و گرایش‌های صلح‌طلبانه رولان است. این کتاب امروزه به زبان‌های مختلفی ترجمه شده است. این کتاب در ایران اولین‌بار با ترجمه محمود اعتمادزاده منتشر شد و سپس نیز توسط علی‌اصغر خبرزاده در 4 جلد ترجمه شده است.