سفیدک سطحی تاغ برای نخستین‌بار در البرز شناسایی شد
به گزارش رویداد ایران، بیست‌وچهارمین کارگروه تخصصی گیاه‌پزشکی منابع طبیعی استان البرز، ۱۹ آبان‌ماه با حضور دکتر جاماسب نوذری از دانشکده کشاورزی و دکتر پدرام عطارد از دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران و جمعی از مدیران و کارشناسان تخصصی استان برگزار شد و سه موضوع مرتبط با سلامت پوشش گیاهی عرصه‌های طبیعی البرز در دستور کار قرار گرفت.
در این نشست، معاون حفاظت و امور اراضی، رئیس اداره حفاظت و حمایت، رؤسای ادارات امور بیابان، امور مراتع و جنگلداری و رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان طالقان نیز حضور داشتند.
نخستین موضوع مورد بررسی، خشکیدگی ناگهانی سروهای نقره‌ای حاشیه سد کرج بود. بر اساس نتایج بررسی‌های کارشناسی ارائه‌شده در کارگروه، درختان پیش از بروز خشکیدگی نهایی با تنش مزمن مواجه بوده‌اند که تغییرات حاد اقلیمی، به‌ویژه تنش سرمایی دی‌ماه ۱۴۰۴، این وضعیت را تشدید کرده و در نهایت به مرگ درختان انجامیده است.
با این حال، برای شناسایی دقیق عوامل مؤثر در این پدیده، انجام مرحله دوم بررسی‌های فنی با همکاری دانشگاه تهران در دستور کار قرار گرفت.
موضوع دیگر این نشست، تأیید نخستین گزارش بیماری سفیدک سطحی تاغ در عرصه‌های تاغزار استان البرز، واقع در شهرستان اشتهارد بود. تشخیص اولیه کارشناس گیاه‌پزشکی در کارگروه تأیید شد و وسعت کانون آلودگی حدود ۶۵ هکتار برآورد شد؛ با این وجود، تعیین گستره واقعی بیماری و دامنه پراکنش آن به انجام پایش‌های تکمیلی نیاز دارد.
در بخش دیگری از کارگروه نیز گزارش اقدامات انجام‌شده برای کنترل دارواش در شهرستان طالقان ارائه شد. بر اساس این گزارش، عملیات کنترل این گیاه انگلی در سطح ۳۲ هکتار از عرصه‌های شهرستان انجام شده است.
در جریان بررسی این موضوع، روش‌های مختلف کنترل دارواش و ملاحظات فنی مربوط به مدیریت آلودگی و حفاظت از درختان میزبان مورد بحث قرار گرفت و بر ضرورت انتخاب روش متناسب با شدت آلودگی، نوع گونه‌های میزبان و شرایط اکولوژیک منطقه تأکید شد.
بهرامی‌رشید، کارشناس گیاه‌پزشکی اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز، در حاشیه این نشست با اشاره به اهمیت شناسایی و مدیریت عوامل خسارت‌زای زنده و غیرزنده در عرصه‌های طبیعی اظهار کرد: پایش مستمر و بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها، مؤسسات تحقیقاتی و دستگاه‌های مرتبط، از الزامات حفاظت از پوشش گیاهی است.
وی افزود: کارگروه گیاه‌پزشکی فرصتی برای پیوند دانش تخصصی دانشگاهی با تجربه کارشناسان اجرایی و بررسی علمی چالش‌های موجود در عرصه‌های منابع طبیعی فراهم می‌کند.
این کارشناس با اشاره به نتایج بررسی خشکیدگی سروهای نقره‌ای حاشیه سد کرج نیز گفت: درختان پیش از بروز خشکیدگی نهایی تحت تأثیر تنشی مزمن قرار داشته‌اند که تغییرات حاد اقلیمی، به‌ویژه تنش سرمایی دی‌ماه ۱۴۰۴، موجب تشدید آن و در نهایت مرگ درختان شده است. به گفته وی، بررسی‌های تکمیلی با همکاری دانشگاه تهران برای شناسایی دقیق عوامل مؤثر در این پدیده پیگیری خواهد شد.
بهرامی‌رشید درباره شناسایی سفیدک سطحی تاغ در اشتهارد نیز تصریح کرد: این عارضه برای نخستین‌بار در تاغزارهای استان گزارش شده و تشخیص اولیه آن به تأیید کارگروه رسیده است. وسعت کانون آلودگی حدود ۶۵ هکتار برآورد می‌شود، اما تعیین دامنه واقعی بیماری مستلزم پایش‌های تکمیلی است.
وی با اشاره به نقش تاغ در تثبیت خاک و کاهش فرسایش بادی، شناسایی به‌موقع بیماری‌ها و تعیین دامنه پراکنش آن‌ها را برای حفاظت از عرصه‌های بیابانی ضروری دانست و تأکید کرد: تصمیم‌گیری درباره اقدامات مدیریتی و کنترلی پس از تکمیل بررسی‌های میدانی و مشخص شدن وضعیت آلودگی انجام خواهد شد.
این کارشناس گیاه‌پزشکی همچنین با اشاره به اقدامات کنترل دارواش در طالقان اظهار داشت: انتخاب روش مناسب برای مقابله با این گیاه انگلی باید با در نظر گرفتن شدت آلودگی، گونه‌های میزبان و شرایط اکولوژیک منطقه صورت گیرد تا ضمن مدیریت آلودگی، حفاظت از درختان میزبان نیز تأمین شود.
وی تنش‌های اقلیمی، عوامل بیماری‌زا و گیاهان انگلی را از جمله عوامل مؤثر بر سلامت پوشش گیاهی برشمرد و بر ضرورت تشخیص زودهنگام، پایش مستمر و اتخاذ راهکارهای مدیریتی متناسب با شرایط هر منطقه تأکید کرد
بهرامی‌رشید، تقویت نظام پایش و تشخیص زودهنگام عوامل خسارت‌زای گیاهی و تأمین به‌موقع اعتبارات را از اولویت‌های حفاظت از عرصه‌های منابع طبیعی دانست و خاطرنشان کرد: استمرار همکاری با مراکز علمی و اجرایی، انجام بررسی‌های تخصصی و تقویت پایش‌های میدانی می‌تواند در پیشگیری از گسترش خسارت‌ها و حفاظت مؤثرتر از سرمایه‌های طبیعی استان نقش داشته باشد.
کارگروه تخصصی گیاه پزشکی منابع طبیعی استان البرز با بهره‌گیری از ظرفیت علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران، نمایندگان مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان و مدیریت حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی، زمینه بررسی علمی مسائل و چالش‌های مرتبط با سلامت پوشش گیاهی و عرصه‌های منابع طبیعی را فراهم می‌کند.
