جزئیاتی از توانایی پدافند هوایی ایران در برابر حمله اسرائیل

فرارو- با پررنگ‌تر شدن جنگ‌های هوایی چه پای موشک در میان باشد و چه جنگنده‌های پیشرفته، پدافند هوایی به یکی از دغدغه‌های اصلی کشور‌ها تبدیل شده است و جایگاه مهمی در دکترین دفاعی آنها دارد. ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست و با توجه به این که کشورمان بخشی از منطقه بحران‌خیز خاورمیانه است، ما نیز تلاش کردیم که توانمندی پدافندی خود را به روز نگه داریم. آنچه ایران توانست را خریداری کرد و آنچه به خاطر تحریم‌ها تحویل ندادند را با ظرفیت‌های داخلی ساخت. 

به گزارش فرارو، سامانه‌های پدافندی در درگیری احتمالی میان ایران و اسرائیل که برخی وقوع آن را دور از ذهن نمی‌دانند، نقشی کلیدی ایفا خواهند کرد. چرا که ایران و اسرائیل مرز زمینی با یکدیگر ندارند و از تسلیحات و تجهیزات هوایی استفاده می‌کنند. این شرایط، دلیل اصلی درخواست اسرائیل از آمریکا برای استقرار و عملیاتی کردن سامانه پدافندی تاد است. چرا که ایران در حوزه موشکی به گواه تحلیلگران حوزه نظامی بسیار توانمند است و از این جنگ‌افزار برای هدف قرار دادن مواضعی در اسرائیل طی ۷ ماه گذشته استفاده کرده است.

اسرائیل نیز نیروی هوایی قدرتمندی دارد و همین مساله، اهمیت پدافند برای ایران را نیز گوشزد می‌کند. پس از مطرح شدن احتمال پاسخ اسرائیل به ایران، برخی رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی از ارسال سامانه‌های پدافندی اس - ۴۰۰ به ایران خبر دادند. این خبر با واکنش، تائید یا تکذیب روبرو نشده است. ایران سامانه‌های متنوعی به صورت عملیاتی در اختیار دارد که در این گزارش به بخشی از آن‌ها می‌پردازیم. 

لایه‌های پدافندی

سامانه‌های پدافندی متنوع هستند و هر کدام ماموریت‌های ویژه خود را دارند. برخی سامانه‌ها برای انهدام اهداف پروازی در ارتفاع پایین ساخته شدند. برخی دیگر، ماموریت انهدام اهداف در ارتفاع بالا را بر عهده دارند. به همین دلیل کشور‌ها تلاش می‌کنند با به کارگیری طیفی از تسلیحات، سطح توانمندی پدافندی خود را بالا ببرند. این سامانه‌ها برای حفاظت از اماکن حساس و استراتژیک بسیار مهم هستند.

به همین علت است که در علوم نظامی، مناطق پدافندی را به سه بخش تقسیم می‌کنند. منطقه اول یا درجه ۱، اماکن حساس هستند. هیچ کریدور پروازی از فراز اماکن با سطح حساسیت بالا عبور نمی‌کند و هر پرنده‌ای که به این محیط وارد شود، منهدم خواهد شد. سایت‌های هسته‌ای از جمله این اماکن هستند. در منطقه دوم، کریدور پروازی وجود دارد و پرنده‌ها با هماهنگی از منطقه عبور می‌کنند. در منطقه سوم، شلیک سامانه‌ها صرفاً با دستور صادره از سوی سلسله مراتب نظامی مربوطه صورت می‌گیرد. 

سامانه‌های ایران

اس - ۳۰۰

ایران سال‌ها درگیر دریافت سامانه پدافند هوایی اس – ۳۰۰ از روسیه بود. ایران، در سال ۲۰۰۷ قرارداد خرید سامانه موشکی S۳۰۰-PMU۱ را با روس‌ها امضا کرده بود. ایران در همین سال، سامانه‌های پدافند برد کوتاه تور را از روسیه دریافت کرده بود. اما دولت روسیه به دنبال تحریم‌های شورای امنیت، تحویل این سامانه‌ها به ایران را ممنوع اعلام کرد. این ممنوعیت سال ۱۳۹۴ پس از توافق اولیه لوزان در جریان مذاکرات هسته‌ای، از سوی روسیه لغو شد. ایران در نهایت سامانه‌های PMU۲ را تحویل گرفت. 

این سامانه در مجموع یک سامانه تمام متحرک برخوردار از رادار مستقل محسوب می‌شود که قادر به درگیری با چندین هدف است و می‌تواند نقش مهمی در دفاع از تجهیزات و مکان‌های حساس ایفا کند.