هشدار درباره ایجاد کرونا جهش‌یافته ایرانی/جایگاه حمل‌ونقل عمومی در شیوع ویروس کرونا

"وضعیت کرونا در تهران دوباره نگران کننده شده است" این هشدار مسئولان ستاد مقابله با کرونا تهران است، آنها نسبت به روند افزایشی آمارهای مبتلایان به کرونا و جمعیت جوانی که در چند هفته اخیر به این ویروس مبتلا شده، ابراز نگرانی کرده‌اند. برگزاری جشنواره فیلم فجر و ضعف در رعایت دقیق پروتکل‌های بهداشتی در حاشیه جشنواره و سایر تجمعات نیز احتمال خطر را بالا برده است.
تجربه اردیبهشت‌ماه که محدودیت‌های کرونایی و وحشت مردم از ویروس جدید و اجرای دقیق پروتکل‌های بهداشتی، مبتلایان و مرگ و میرها را کاهش داده بود و اوج‌گیری در خرداد و تابستان نشان داده همچنان باید نگران موج چهارم مبتلایان به این ویروس بود. ویروسی که هر روز تغییر شکل می‌دهد.
با وجود آن که اولین محموله واکسن وارد ایران شده هنوز زمان دقیقی برای واکسیناسیون فراگیر اعلام نشده است؛ ناهید خداکرمی رئیس کمیته سلامت شورای شهر تهران در گفت‌وگو با ایمنا، درخصوص آخرین وضعیت کرونا در تهران می‌گوید "تا زمانی که یک مورد مبتلا به کرونا وجود داشته باشد احتمال این که به وضعیت گذشته بازگردیم وجود دارد. " متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:
در دو هفته‌ای که بعد از محدودیت‌های گسترده پشت سر گذاشتیم وضعیت بسیاری از شهرها مناسب بود اما دوباره رنگ برخی از شهرها نارنجی شده و مسئولان بهداشتی کشور نسبت به وضعیت شکننده تهران نیز هشدار داده‌اند، اتوبوس‌ها و متروها دوباره شلوغ شده و در مراکز تجاری هم شاهد ازدحام هستیم؛ آیا این احتمال وجود دارد که دوباره وضعیت گذشته را تجربه کنیم؟
من بارها گفته‌ام تا زمانی که ما حتی یک مورد مثبت ابتلاء به کرونا داشته باشیم شرایطمان ویژه و بحرانی است مرگ که جای خود دارد؛ در حال حاضر هم روزانه ۱۹ تا ۲۰ مرگ کرونایی در تهران به ثبت می‌رسد، بنابراین این نشان می‌دهد که کرونا همچنان در تهران جان می‌گیرد و مبتلا می‌کند و همه مردم، همه شهروندان، همه ادارات و خود سازمان‌های مختلف چه نهادهای عمومی و چه خصوصی باید بدانند که شرایط کشور بحرانی است و همه باید تمام پروتکل‌ها را رعایت کنند.
با وجود این، به نظر شما بازگشایی‌ها و رفع محدودیت‌ها درست است؟
مطالعات اپیدمولوژیک شهر تهران نشان داده که بیشترین مکانی که افراد مبتلا شده و احتمال دارد که خطر ابتلاء را افزایش دهد، مهمانی‌ها و تجمعات خانوادگی است. حالا می‌خواهد مجلس شادی باشد یا خدای‌نکرده مجلس سوگ یا مراسم دیگری که برگزار می‌شود.
بنابراین تاکید خیلی شدید ما این است که حتی‌الامکان از برگزاری هر نوع تجمع در فضای بسته خودداری شود. به دلیل اینکه اکنون فصل سرد سال است و معمولاً تجمعات در فضای بسته انجام می‌شود که باید از آن اجتناب شود، به ویژه آنکه این تجمع یک مهمانی در رستوران سربسته، در منزل یا در محیط کار باشد.
ازدحام در اتوبوس و مترو چطور، به ویژه که در حال حاضر بسیاری از مسافران می‌گویند دیگر ازدحام محدود به زمان‌های پیک نیست و اغلب ساعات شلوغی مترو را شاهد هستیم؟
وسایل نقلیه عمومی خیلی خطرساز نیست و نباید نگران باشیم. مردم ترجیحاً از همان وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند ضررش کمتر از این است که همه با خودروهای تک‌سرنشین آلودگی هوا را تشدید کنیم، که در این آلودگی ریه‌های آسیب‌پذیر در مقابل کرونا آسیب‌پذیرتر شوند.
در جریان مطالعات اپیدمیولوژیک شهر تهران که در دو فاز انجام شد، وقتی از افراد مبتلا می‌پرسیدیم که در دو هفته قبل از ابتلاء در چه مکان‌هایی تردد داشتید، در مترو و اتوبوس تقریباً ۲.۶ درصد بود. وقتی به دنیا هم نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که رتبه‌ی استفاده از حمل‌ونقل عمومی به‌عنوان یک محیطی که می‌تواند باعث پراکندگی و گسترش کرونا ویروس باشد، زیر سه درصد است، یعنی رتبه آن سیزدهم است بنابراین ما خیلی نگران وسایل حمل‌ونقل عمومی نیستیم، اما نگران تجمعات و گردهمایی‌های مختلف هستیم که حتماً باید از آن اجتناب کنیم.
تا چه زمانی همچنان باید نگران باشیم؟
ما حداقل تا دو سه ماه دیگر همچنان باید خودمان را در وضعیت آماده‌باش نگاه داریم و مردم همچنان تا می‌توانند رفت‌وآمدهایشان را کنترل کنند، چراکه این زنگ خطر به گوش می‌رسد که ممکن است جهش دیگری داشته باشیم.
هشدار را باید در دو حوزه جدی بگیریم؛ نخست پیک دیگری را ممکن است تجربه کنیم؛ یعنی همین وضعیت مجدد بحرانی شود و دو، این که ممکن است جهش ویروس را از نوع ایرانی آن در کشورمان شاهد باشیم چون طبیعت ویروس‌ها این است که وقتی مدت زیادی در یک جایی گسترش پیدا می‌کنند و می‌مانند احتمال جهش یافتنشان زیاد است و این خطرناک است.
اینطور نیست که ویروس کرونا تنها در انگلستان یا آفریقای جنوبی جهش پیدا کند بلکه احتمال اینکه ویروس یک جهش جدید در ایران هم پیدا کند مطرح است.
آخرین آمار فوت شدگان کرونایی در تهران چقدر است؟
تقریباً نزدیک به ۲۴ هزار نفر در تهران تاکنون جان خود را از دست دادند. آمار مرگ بین ۱۵ تا ۲۰ نفر در روز متغیر است. آمار موارد جدید ابتلاء هم با اینکه تا چندی پیش رو به کاهش بود، ولی افزایش ملایمی را نشان می‌دهد که البته یکی از دلایل آن، انجام طرح غربالگری موسوم به طرح شهید سلیمانی است و بیماریابی تشدید پیدا کرده و وسیع‌تر شده است, به هر حال تعداد مبتلایان مثبت درحال افزایش است.
شهرداری تهران چقدر در مقابله با کرونا موفق عمل کرده است؟
شهرداری یکی از نهادهای موفق در مدیریت در شرایط اپیدمی بوده است که در حوزه خدمات مورد نیاز سلامت که در دوران اپیدمی بسیار حائز اهمیت است به بهترین نحو عمل کرده است. البته باید فردای پساکرونا را دریابیم، از اسفند ۹۸ تاکنون و در پی شیوع کرونا شاهد تعطیلی‌ها و اجرای محدودیت‌های اجتناب ناپذیر بوده‌ایم و شرکت‌های خصوصی و کسب و کارهای کوچک زیان‌های بسیاری دیدند و بسیاری از کارگران فصلی شغل خود را از دست داده‌اند.
اغلب خانواده‌های تهرانی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، تحت تأثیر این همه‌گیری قرار دارند لذا توجه به شرایط خانواده‌هایی که عزیزان خود را از دست داده‌اند و برخی با مشکلات روحی و روانی و برخی از نظر اقتصادی در معرض فقر و انواع آسیب‌های روانی قرار دارند در دستور کار قرار گیرد تا اگر سال ۱۴۰۰ پاندمی پایان یابد، به سالی مصیبت‌بار و با از هم گسیختگی خانواده‌ها تبدیل نشود.
بدین سبب شهرداری می‌تواند تلاش کند تا دولت و مجلس بودجه کافی برای بهبود شرایط پساکرونا به شهرداری‌ها اختصاص دهند.