تشکیل کابینه جدید فقط با ۲ تغییر؛ ناطق نوری به وزارت کشور رفت

دهم شهریور ماه چهل و سومین سالروز تشکیل کابینه موقت توسط آیت الله محمدرضا مهدوی‌کنی در سال ۱۳۶۰ بود.

به گزارش ایسنا، جلسه شورای عالی دفاع یکشنبه هشتم شهریور ۱۳۶۰ با حضور رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر، وزیر کشور، رئیس کل شهربانی کشور، فرمانده ژاندارمری، معاون وزیر کشور، معاون اطلاعاتی نخست‌وزیر به همراه نمایندگان اطلاعات سپاه پاسداران، کمیته انقلاب اسلامی و نمایندگان ستاد مشترک و نیروی زمینی ارتش و مسعود کشمیری جانشین دبیر شورای عالی دفاع تشکیل شد و نتیجه جلسه دقایقی بعد با انفجار دفتر نخست‌وزیری روشن شد.

جلسه در ساعت ۱۵ بعدازظهر با انفجار دو پوند تی‌ان‌تی و چند گرم منیزیم بهم ریخت و محمدعلی رجایی رئیس جمهور و حجت الاسلام محمدجواد باهنر نخست‌وزیر به شهادت رسیدند و تیمسار هوشنگ وحید دستجردی رئیس کل شهربانی کشور نیز بر اثر شدت جراحات ۶ روز بعد در بیمارستان جان به جان آفرین تسلیم کرد.

به دنبال این اتفاق شورای موقت ریاست جمهوری با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس دیوان عالی کشور و بدون حضور نخست‌وزیر که در این حادثه به شهادت رسید، تشکیل جلسه داد و حجت‌الاسلام محمدرضا مهدوی‌کنی، وزیر وقت کشور را به دلیل تجربه موفق در برگزاری انتخابات ریاست جمهوری با حفظ سمت به عنوان کفیلِ نخست‌وزیر، مامور تشکیل کابینه موقت کرد.

شورای موقت ریاست جمهوری طی چهل و شش سال گذشته سه بار تشکیل جلسه اضطراری داد که البته بار سوم با هدایت مقام معظم رهبری به سرانجام رسید.

بار اول پس از رای اولین مجلس شورای اسلامی به عدم کفایت سیاسی سید ابوالحسن بنی‌صدر و خلع او از ریاست جمهوری در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، بار دوم پس از ترور محمدعلی رجایی و حجت الاسلام محمدجواد باهنر دومین رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر جمهوری اسلامی ایران در هشتم شهریور ۱۳۶۰ و بار سوم یک روز بعد از سقوط هلیکوپتر حامل حجت الاسلام سید ابراهیم رئیسی در روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ و شهادت او و هیات ۷ نفره همراهش.

اولین اقدام شورای انقلاب اسلامی که در ۲۲ دی ۱۳۵۷ با تدبیر امام خمینی تشکیل شد، انتخاب و پیشنهاد دکتر مهدی بازرگان به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت ایران به بنیانگذار انقلاب اسلامی و تایید ایشان بود.

شورای موقت ریاست جمهوری

شورای موقت ریاست جمهوری طبق اصول ۱۳۰ و ۱۳۱ اولین ویرایش قانون اساسی مصوب سال ۱۳۵۸، در صورت عزل، کناره‌گیری، غیبت، بیماری یا مرگ رئیس‌جمهور موظف به انجام موقت مسوولیت‌های رئیس‌جمهور بود.

این شورا اول بار پس از عزل سید ابوالحسن بنی‌صدر از ریاست جمهوری تشکیل جلسه داد. اعضای این شورا مرکب از محمدعلی رجایی نخست‌وزیر، آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی و آیت‌الله دکتر سید محمد بهشتی رئیس دیوان عالی کشور بود.

شورای موقت ریاست جمهوری برای تشکیل کابینه انتقالی و فراهم کردن زمینه برگزاری دومین انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، حجت‌الاسلام محمدرضا مهدوی‌کنی وزیر وقت کشور را به عنوان کفیل رئیس‌جمهور انتخاب کرد و ایشان از تاریخ ۳۱ خرداد تا ۱۲ مرداد ۱۳۶۰ هم‌زمان عهده‌دار وظایف رئیس‌جمهور و فراهم کردن مقدمات برگزاری دومین انتخابات ریاست جمهوری در کسوت وزارت کشور بود.

بر بال سیاست

محمدرضا هم‌زمان با تحصیل با اندیشه مبارزاتی حجت‌الاسلام سید مجتبی میرلوحی معروف به سید مجتبی نواب‌صفوی و برخی اعضای جمعیت فداییان اسلام در قم آشنا و به مسائل سیاسی و تبلیغی علاقمند شد.

اولین رویارویی محمدرضا و دوستانش با رژیم پهلوی در سال ۱۳۲۸ اتفاق افتاد. این برخورد موجب بازداشت یک روزه و ضرب و شتم او و دوستانش توسط ماموران شهربانی قم و واکنش تند آیت‌الله بروجردی شد.

مهدوی کنی به همراه آیت الله محمد محمدی گیلانی، محمد امامی کاشانی و محمود شمس، مجمع سیاسی طلاب قم را با هدف ایجاد تحول در آموزش علوم دینی در حوزه‌های علمیه، تجدید نظر در محتوای دروس و مبارزه با تفکرات کمونیستی و ماتریالیستی تاسیس کردند.

حجت الاسلام مهدوی کنی در سال ۱۳۴۱ به عنوان امام جماعت مسجد جلیلی میدان فردوسی تهران انجام وظیفه کرد.

حجت‌الاسلام مهدوی‌کنی در کنار آیات عظام دکتر سید محمد بهشتی، دکتر محمد مفتح، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی و اکبر هاشمی رفسنجانی به فعالیت‌های تحقیقاتی و مطالعاتی در علوم قرآنی وارد شد.

او نزد آیت‌الله سید محمود طالقانی، آیت‌الله حسن لاهوتی، حجت الاسلام محمدجواد باهنر، آیت الله دکتر مرتضی مطهری و آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی در قالب جلسات دوره‌ای، فعالیت‌های مستمر سیاسی و تبلیغی را آموخت.

محمدرضای جوان به دلیل افشاگری‌هایش علیه رژیم پهلوی در سال ۱۳۴۸ دستگیر، ممنوع‌المنبر و با حکم شهربانی کل کشور و کمیسیون حفظ امنیت اجتماعی تهران از چهارم شهریور ۱۳۵۴ به مدت سه سال به شهر بوکان تبعید شد. با اوج‌گیری قیام مردم علیه رژیم پهلوی در سازماندهی نیرو‌های انقلاب، مشارکت کرد. به دستور امام خمینی از آبان ۱۳۵۷ به عضویت شورای انقلاب اسلامی درآمد و در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ عضو کمیته استقبال از امام شد. او رابط شورای انقلاب و دولت موقت دکتر مهدی بازرگان بود.

پس از تاسیس کمیته انقلاب اسلامی در ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ با پیشنهاد آیت‌الله دکتر مرتضی مطهری و تایید امام امت به عنوان رییس کمیته انقلاب اسلامی منصوب شد. کمیته انقلاب اسلامی تا مدت‌ها موظف به جمع‌آوری سلاح‌های دست مردم و ساماندهی امور انتظامی مشغول بود.

حجت‌الاسلام مهدوی‌کنی در ۲۱ آبان ۱۳۵۸ در کسوت مشاور وزیر کشور به کابینه موقت دکتر مهدی بازرگان رفت.

او چند ماه بعد به دلیل استعفای آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی از سرپرستی وزارت کشور جهت شرکت در اولین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی، با انتخاب شورای انقلاب اسلامی در تاریخ هفتم اسفند ۱۳۵۸ به عنوان سرپرست وزارت کشور منصوب شد.

حجت الاسلام محمدرضا مهدوی‌کنی در کابینه سید ابوالحسن بنی‌صدر هم به عنوان وزیر کشور به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۳۵۹ از این مجلس رای اعتماد گرفت.

در پی عزل بنی‌صدر از ریاست جمهوری و برگزاری اولین نشست اضطراری شورای موقت ریاست‌جمهوری، زیر نظر این شورا مسوول برگزاری دومین انتخابات ریاست جمهوری کشور شد.

با انتخاب محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر به عنوان دومین رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر کشور از تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۶۰ در کابینه باهنر به عنوان وزیر کشور انتخاب شد.

مهدوی‌کنی در پی شهادت دومین رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر کشورمان توسط شورای موقت ریاست‌جمهوری به عنوان کفیل نخست‌وزیر مامور تشکیل کابینه شد و بعد از آماده‌سازی شرایط برگزاری سومین انتخابت ریاست جمهوری و انتخاب حجت‌الاسلام سید علی خامنه‌ای در تاریخ هفتم آبان ۱۳۶۰ به کارش پایان داد.

او در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۶۰ به عنوان دبیرکل جامعه روحانیت مبارز تهران انتخاب شد. مهدوی‌کنی در زمستان ۱۳۶۰ و در دومین سال از دوره چهار ساله انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاه‌ها، با حمایت برخی شخصیت‌های سیاسی و علمی کشور دانشگاه «هاروارد» را تحویل گرفت و با تغییر نام دانشگاه به «امام صادق (ع)» با انتخاب هیات مؤسس، ریاست این دانشگاه را عهده‌دار شد.

او در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۳۶۸ با حکم امام خمینی (ره) به عضویت شورای بازنگری قانون اساسی منصوب شد.

حجت‌الاسلام محمدرضا مهدوی‌کنی با شرکت در چهارمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری در ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ به هیأت رئیسه این مجلس راه یافت و تا ۲۹ مهر ۱۳۹۳ ریاست این مجلس را بر عهده داشت.

او در تاریخ ۲۹ مهر ۱۳۹۳ در سن ۸۳ سالگی دار فانی را وداع کرد.