تغییرات طراحی جنگنده‌های مدرن؛ پنهانکاری و شلیک استندآف به جای سرعت و مانور

نبرد هوایی از زمان جنگ‌های تن به تن (داگ فایت) جنگ جهانی دوم به طور اساسی تغییر کرده است. حتی پس از معرفی موشک‌های هوا به هوای هدایت‌شونده در اواخر دهه ۱۹۴۰، بیشتر درگیری‌های هوایی در اواخر قرن بیستم همچنان در محدوده بصری خلبانان رخ می‌داد. اما در قرن بیست و یکم، جنگ هوایی بسیار متفاوت به نظر می‌رسد.

به گزارش روزیاتو، بر اساس گزارش مرکز ارزیابی‌های استراتژیک و بودجه‌ای (CBSA)، نبرد هوایی بیشتر به سمت درگیری‌های فراتر از برد بصری (BVR) گرایش پیدا می‌کند تا درگیری‌های توپ علیه توپ سنتی. این روند نتیجه چیز‌های زیادی است: موشک‌های هوا به هوای هوشمندتر که قادر به درگیری با اهداف در برد‌های استندآف یا از فاصله دور هستند، حسگر‌های پیشرفته و رادار‌هایی که به خلبانان امکان شناسایی و قفل کردن روی اهداف در فاصله دور را می‌دهند و غیره.

با این حال، چیزی که واقعاً این انقلاب آرام را در نبرد‌های هوایی باعث شد، ظاهر جت‌های جنگنده رادارگریز است، از جمله هواپیما‌هایی مانند F-۲۲ Raptor ایالات متحده، Chengdu J-۲۰ Fagin چینی، یا Su-۵۷ Felon روسی. ردپای اندک آن‌ها و نامرئی بودن نسبی شان به این معنی است که آن‌ها می‌توانند حسگر‌ها و رادار‌های دشمن را دور بزنند، با استفاده از موشک‌ها از راه دور هواپیما‌های دشمن را غافلگیر کنند و سپس به مکانی امن عقب نشینی نمایند. امروزه، جت‌های جنگنده به ندرت نیاز دارند که در مقابل دیگر هواپیماها، غیر از عملیات‌های پشتیبانی هوایی، به حالت «سوییچ کردن به استفاده از توپ ها» روی بیاورند.

با توجه به منسوخ شدن نسبی نبرد‌های تن به تن هوایی، این سوال پیش می‌آید: آیا جنگنده‌های رادارگریز و پنهانکار مدرن هنوز به سرعت بالا یا مانورپذیری فوق‌العاده نیاز دارند؟ یا فقط به حداکثر پنهانکاری نیاز دارند؟

پهپاد‌ها نیز بخشی از این معادله جدید هستند

افزایش انفجاری استفاده از پهپاد‌ها در قرن بیست و یکم، میدان نبرد را نه تنها در زمین، بلکه در هوا نیز متحول کرده است. ارتش ایالات متحده علاقه قابل توجهی به توسعه پهپاد‌های ارزان قیمت و قابل اتصال نشان داده است که می‌توانند پرسنل خود را تا حد امکان از خطر دور نگه دارند و در عین حال مرگبار بودنشان را حفظ کنند.

نیروی هوایی ایالات متحده قصد دارد پهپاد Off-Board Sensing Station (OBSS) خود – XQ-۶۷A Valkyrie – را در کنار F-۳۵ و هواپیما‌های آینده به عنوان یک “بال وفادار” به پرواز درآورد. این پهپاد‌ها می‌توانند از سیستم‌ها یا رادار‌های جستجو و ردیابی مادون قرمز (IRST) برای شناسایی اهداف رادارگریز از راه دور استفاده کنند و داده‌ها را به خلبان منتقل نمایند. هنگامی که خلبان همراه با یک پهپاد از نوع مجهز به سلاح با نام OBSS، که ایستگاه تسلیحاتی خارج از هواپیما (OBWS) نامیده می‌شود، پرواز می‌کند، حتی ممکن است بدون نیاز به مداخله شخصی، از طریق پهپاد با اهداف درگیر شود؛ و اگر یک پهپاد XQ-۶۷A سرنگون شود؟ مشکلی نیست – F-۳۵ می‌تواند به سادگی دور زده و در صورت مخاطره آمیز شدن وضعیت، به درگیری پایان دهد. قابلیت‌های پنهانکاری و استندآف این جنگنده یک مزیت حیاتی است، حتی اگر به سرعت F-۲۲ نباشد. به هر حال، دشمنان نمی‌توانند چیزی را که در وهله اول نمی‌توانند ببینند، هدف قرار دهند.