اعلام رتبههای جهانی ایران در حوزه مواد معدنی
پنج فلز آلومینیوم، مس، نیکل، مولیبدن و نقره که بیشترین مصرف را در فرآیند کم کربن دارند، فلزات ثروتزای دنیا محسوب میشوند و ایران با دارا بودن رتبه ۱۵ در ذخایر معدنی و اول در منطقه، باید به سمتی برود که در برنامه کاری اکتشاف خود این عناصر را در دستور کار خود قرار دهد، ضمن آنکه در ایران پتانسیل هیدروژن خوبی وجود دارد، ولی هنوز به خوبی از آن استفاده نشده است.
به گزارش ایسنا، «مواد» بنیان فیزیکی تمدن بشر را شکل میدهند، از این رو است که دورههای تمدنی بشر با عناوینی چون دورههای پارینهسنگی، نوسنگی، برنز، آهن و سیلیکون یا دوره الکترونیک تقسیمبندی شد، چون بیانگر تأثیر مواد و فنون مربوط با آن در توسعه جامعه بشری است.
صنایع مواد پیشرفته در اوایل دهه ۱۹۸۰ بهعنوان یکی از مهمترین و پویاترین مباحث در تاریخ صنعت بینالمللی ظهور و همراه با آن نسل نوینی از مواد فلزی، سرامیکی، پلیمری و کامپوزیتی را معرفی کرد که بهدلیل ساختار داخلی جدید و متفاوت، ایجاد کارکردهای برجسته و بینظیر برای محصولات را امکانپذیر کرده است.
فناوریهای مواد پیشرفته به تمامی فرایندها و تجهیزات پیشرفته طراحی، تولید، فرآوری، اعمال، ساخت، شکلدهی، محافظت، مشخصهیابی، عیبیابی و بازسازی اطلاق میشود و رد پای آن را میتوان در حوزههایی چون هوافضا، انرژیهای نو، تجهیزات پیشرفته ساخت، تولید، آزمایشگاهی و غیره مشاهده کرد.
یکی از مزیتهای مهم کشور برای حرکت به سمت مواد پیشرفته، وجود منابع اولیه مورد نیاز در داخل کشور است و این در حالی است که بر اساس آمار مرکز پژوهشهای مجلس، میزان صادرات خام فروشی مواد در سال ۱۴۰۱ برابر با ۱۲۲ میلیون تن به ارزش ۵۳ میلیارد دلار بوده و میزان واردات آن ۳۷ میلیون تن به ارزش ۵۹ و ۷۰۰ میلیارد دلار بوده است.
این آمار نشان میدهد کشورهایی که مواد خام را از ایران دریافت کردهاند، بعد از فرآوری ۳۰ درصد آن را از آن کشورها وارد میکنیم.
فرآوری تبدیل مواد معدنی در ۴ مرحله اکتشاف، استخراج، فرآوری و تبدیل انجام میشود که به اعتقاد فعالان این عرصه کشور در حوزههای اکتشاف، استخراج و تبدیل وضعیت خوبی نداریم، اما در حوزه فرآوری وضعیت بهتری حاکم است، هر چند که چالشهایی وجود دارد.
جذابیت بخش معدن در دنیا به این دلایل است:
* نیاز مبرم به فلزات برای دستیابی به محیط زیست پاک و فناوریهای کم کربن
* نیاز مبرم به فلزات خاص برای دستیابی به تکنولوژی نوین
* تجدید ناپذیربودن مواد معدنی
* افزایش تقاضا نسبت به عرضه در مواد معدنی
* نقش مواد معدنی در بازارهای سرمایه جهانی و بورس
* نقش معدن در توسعه بنیادی
* نیاز مبرم برخی از کشورها برای رشد و بقا به مواد معدنی
* اطمینان از بازگشت سرمایه
* فلزات معدنی جایگزین سوختهای فسیلی در آینده.
همزمان با کاهش ذخایر سوختهای فسیلی و تلاش جهان برای حل مشکلات گازهای گلخانهای، دنیا در حال حرکت به سمت فناوریهای کم کربن است، به گونهای که اهداف برنامهریزی شده در اروپا، کاهش حداقل ۸۰ درصد انتشار CO2 تا سال ۲۰۵۰ است.
در صنعت حمل و نقل، سلولهای سوختی، هیدروژنی و در رفتارهای تجدیدپذیر که به سمت فناوریهای کم کربن حرکت میکنند، از مواد معدنی مختلف استفاده میشود. ۵ فلز اصلی مورد استفاده در فرآیندهای کم کربن شامل «آلومینیوم»، «مس»، «نیکل»، «مولیبدن» و «نقره» است.
رتبهبندی جهانی ایران در ذخایر انواع مواد معدنی به این شرح است:
چنین جایگاهی میطلبد که بر اساس یک برنامه راهبردی به سمت تولید مواد پیشرفته حرکت شود تا بتوانیم همگام با علم دنیا به فرآوری مواد معدنی و تولید مواد پیشرفته و همسو با آن توسعه صنایع مبادرت ورزیم.
منبع: fararu-720353
