تجارت با اروپا با وجود تحریم‌ها ممکن است؟

تجارت ایران با اتحادیه اروپا با آغاز تحریم‌ها دچار افت شدیدی شده است، به طوری که برخی کشور‌های همسایه در این مسیر از ایران پیشی گرفته‌اند. اما مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده که کشور منتظر رفع تحریم‌ها نماند، از ظرفیت کریدوری خود استفاده کند و از تجارت اروپا با چین بهره ببرد.

به گزارش اکو ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی به رویکرد تعامل با اتحادیه اروپا پرداخته است. این اتحادیه جزء قوی‌ترین اتحادیه‌های اقتصادی در جهان است و بنابراین آگاهی از فرصت‌های تجارت با آن اهمیت ویژه‌ای دارد. ایران تا قبل از تحریم‌ها به خصوص در حوزه انرژی یکی از شرکای اصلی تجاری اروپا بود، اما اکنون جایگاه آن به شصت و چهارمین شریک تجاری این اتحادیه نزول کرده است.

مرکز پژوهش‌های مجلس با بررسی وضعیت تجارت خارجی اتحادیه اروپا به سابقه تجارت ایران با این اتحادیه پرداخته و تجارت کشور با آن را دارای پتانسیل زیادی دانسته که تحریم‌ها مانع آن شده است. با این حال این مرکز راه بدیل را تعامل غیرمستقیم با اروپا دانسته و پیشنهاد کرده ایران به عنوان کردیدور شرق به غرب در زنجیره ارزش رسیدن کالا‌های چینی به کشور‌های اروپایی نقش ایفا کند.

اتحادیه اروپا و سیاست‌های تجاری آن

اتحادیه اروپا از بزرگ‌ترین اتحادیه‌های اقتصادی و سیاسی جهان است که ۲۷ کشور را در بر دارد، جمعیت آن به ۴۴۴ میلیون نفر و تولید ناخالص داخلی آن به ۱۶ تریلیون دلار می‌رسد.

به گفته مرکز پژوهش‌های مجلس تجارت منشأ اصلی قدرت این اتحادیه است. ۶۰ درصد تجارت کشور‌های عضو اتحادیه اروپا با دیگر اعضای اتحادیه و ۴۰ درصد آن با دیگر کشور‌های جهان است. حجم اصلی واردات این اتحادیه را نفت، وسایل کامپیوتری و الکترونیکی، ماشین‌آلات و تجهیزات تشکیل می‌دهد. همچنین ماشین‌آلات و وسایل مکانیکی، وسایل نقلیه و تجهیزات برقی صادرات اصلی اتحادیه اروپا هستند.

با توجه به اهمیت ویژه تجارت برای اتحادیه اروپا، این اتحادیه سیاست‌های تجاری خود را هر چند سال یک بار مورد بازبینی قرار می‌دهد و سیاست‌های جدیدی را تدوین می‌کند. اتحادیه اروپا آزادسازی تجارت را به طور جدی دنبال کرده به طوری که تعرفه‌ها را کاهش داده و موانع غیرتعرفه‌ای را نیز تا حد زیادی برطرف کرده است. نکته قابل توجه دیگر این است که این اتحادیه سیاست‌های تجاری جدید خود را بر اساس منطقه‌گرایی تنظیم نکرده و تجارت با کشور‌های خارج از منطقه را نیز در دستور کار قرار داده است.

در این راستا بررسی شرکای تجاری اتحادیه اروپا نشان می‌دهد چین، آمریکا، انگلیس، سوئیس، روسیه، ترکیه، ژاپن، نروژ، کره جنوبی و هند ده شریک اصلی تجاری این اتحادیه هستند. در این میان حضور ترکیه در شرکای اصلی اروپا قابل توجه است. این کشور در ده سال اخیر تجارت خود را با اروپا به مقدار قابل توجهی افزایش داده است. این موضوع نقش کم‌رنگ ایران را در این میان بیشتر مشخص می‌کند.

مرکز پژوهش‌ها چگونگی تجارت ایران با اروپا را در این سال‌ها مورد بررسی قرار داده و وقوع تحریم‌ها را مانعی بزرگ در این راه در سال‌های اخیر دانسته است.