• زمان انتشار: 5 دی 1397, 16:37
  • / کد خبر: 7597

کارشناسان از جایگاه رسانه‌ها و نقش نظارتی آنها بر رفتار مسئولان و نمایندگان مجلس می‌گویند

نقد حاکمیت از وظایف رسانه‌هاست

نقد حاکمیت از وظایف رسانه‌هاست در آخرین همایش «تد» (همایش موفقیت) در تهران که چند هفته پیش برگزار شد، افشین والی‌ن‍ژاد، یکی از سخنرانان، با نشان‌دادن فیلم کوتاهی از یک مسئول ژاپنی که به‌دلیل خطای خود از مردم معذرت‌خواهی می‌کند، گفت: در فرهنگ سرزمین آفتاب تابان واژه‌ای وجود دارد تحت عنوان «هان‌سی» که از کودکی به افراد به‌عنوان یک فرهنگ آموزش داده می‌شود و همین موضوع است که منجر به معذرت‌خواهی و پذیرش خطاها از سوی مسئولان دولتی و غیردولتی، نمایندگان مجلس و... در این کشور می‌شود.
او گفت که «هان‌سی» یعنی فکر‌کردن عمیق، بررسی اتفاقات گذشته و پیداکردن اشتباهات، یافتن اشکالات، پذیرش خطاهای احتمالی، اعتراف به آنها، تلاش برای جبران و در نهایت اطمینان‌دادن نسبت به عدم‌تکرار آن. نگاهی به همین مفهوم فرهنگ ژاپنی داشته باشیم و به این فکر کنیم که چرا اصلا این موضوع در کشور ما آموزش داده نمی‌شود، چرا نماینده سراوان بعد از رفتار خود با کارمندان گمرک معذرت‌خواهی نمی‌کند و مسئولیت کار خود را حاضر نیست بپذیرد و حتی در مقابل، افراد را تهدید هم می‌کند؟
علاوه بر اینکه فرهنگ پذیرش خطا در کشور ما وجود ندارد، در سال‌های گذشته به‌دلیل فشار بر رسانه‌ها شاهدیم نقش نظارتی آنها بر عملکرد مسئولان و رفتارهایشان کمرنگ‌تر شده ‌و متأسفانه بسیاری از مقامات تصورشان از رسانه، ابزاری تنها در خدمت آنها‌ست! اتفاق بسیار مثبتی که در موضوع رفتار نماینده سراوان رخ داد و از سوی شبکه‌های اجتماعی فیلم آن منتشر شد، تأکید دوباره بسیاری از کارشناسان بر نقش نظارتی رسانه‌ها بود؛ اینکه اگر رسانه‌ها در جامعه فعال عمل کنند و مسئولان همیشه به این فکر کنند که زیر ذره‌بین نگاه رسانه‌ها و نقد سازنده آنها هستند، در بسیاری از رفتارها و عملکردشان تجدید‌نظر خواهند کرد. درباره نقش نظارتی رسانه‌ها با 2نفر از کارشناسان حوزه رسانه گفت‌وگو کرده‌ایم: 
آزادی، لازمه کار روزنامه‌نگاران است
یک استاد دانشگاه با بیان اینکه یکی از ویژگی‌های مطبوعات، نظارت بر عملکرد حوزه قدرت و حاکمیت است، گفت: این مهم از طریق تصویب قوانین تامین‌کننده حقوق و آزادی‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاران قابل تحقق است. محمدمهدی فرقانی به همشهری گفت: روزنامه‌نگاران باید از استقلال حرفه‌ای لازم و حقوق و آزادی‌های لازم برای اعمال نظارت بر حوزه قدرت برخوردار باشند. البته در طرف دیگر نیز باید نسبت به عملکرد خود مسئول و پاسخگو باشند؛ یعنی باید دقت، انصاف، توازن و بی‌طرفی را در کنار اخلاق حرفه‌ای در انجام مسئولیت‌های اجتماعی مدنظر قرار دهند و البته عدول از این مسئله می‌تواند مسئولیت‌های خاصی را برای روزنامه‌نگاران ایجاد کند. وی گفت: نظارت و نقد‌ قدرت حاکمه، یکی از وظایف و مسئولیت‌های روزنامه‌نگاری و رسانه‌هاست و در قبال برخورداری از این حق مسئولان روزنامه باید پاسخگوی اعمال خود نیز باشند، ضمن اینکه رعایت دقت، صحت و امانتداری باید سرلوحه کار روزنامه‌نگاران باشد.

فرقانی تصریح کرد: مطبوعات با نقد عملکرد دولت - حاکمیت - و با نظارت بر جریان قدرت در جامعه می‌توانند به استقرار دمکراسی کمک کنند به همین علت است که گفته می‌شود یکی از وظایف به رسمیت شناخته‌شده مطبوعات، ایفای نقش نظارتی به‌وسیله آنهاست. این استاد دانشگاه با بیان اینکه مطبوعات رکن چهارم دمکراسی هستند، گفت: زمانی حقوق و آزادی‌های مردم تامین می‌شود که مردم حقوق خود و حدود دولت را به‌درستی بشناسند. در زمان حال نیز هیچ وسیله دیگری به جز رسانه نمی‌تواند مردم را با این حقوق آشنا کرده و زمینه مطالبه‌گری آنها را فراهم کند. رسانه‌ها می‌توانند در ارائه راهکار درست، آموزش غیرمستقیم مردم در مطالبه حقوق فردی و اجتماعی‌شان نقش مهمی ایفا کنند.

فرقانی تصریح کرد: رسانه‌ها باید نیازها و خواسته‌ها و پرسش‌های مردم از حکومت را در قالب گزارش، مقاله، نقد، تفسیر و... با دولتمردان در میان بگذارند و پاسخ دولتمردان را برای مردم منتشر کنند؛ در عین اینکه نقش نظارتی خود را بر رفتار و عملکرد مسئولان حاکمیت به‌خوبی باید ایفا کنند.
این استاد دانشگاه با انتقاد از اینکه رسانه‌ها در کشور ما به‌صورت خیلی کمرنگ نقش نظارتی خود بر حاکمیت را اعمال می‌کنند، گفت: در برخی موارد رسانه‌ها برای ورود به موارد فساد و سوءاستفاده‌هایی که انجام می‌شود، در نیمه راه با مشکلات و موانعی روبه‌رو می‌شوند. این در حالی است که دولت می‌تواند از رسانه‌ها به‌عنوان یک بازوی نظارتی قوی استفاده کند. حاکمیت از طریق تامین آزادی رسانه‌ها نیازی به هزینه‌های هنگفت برای کشف موارد فساد در بدنه خود نخواهد داشت اما متأسفانه با محدودیت‌هایی که بر مطبوعات اعمال شده، این کار سخت شده است. به گفته فرقانی، زمانی می‌توانیم مطبوعات را به‌عنوان رکن چهارم دمکراسی قبول داشته باشیم که قبول کنیم رسانه‌ها ابزار کارآمدی برای محقق‌شدن حق نظارت عمومی بر عملکرد دولت هستند. این حق متعلق به عموم مردم است که توسط رسانه‌ها اعمال می‌شود.

گفتار

مجید رضاییان/ استاد و پژوهشگر روزنامه‌نگاری

 نقش مهم شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها در «شفاف‌سازی» 
در رابطه با نقش شبکه‌های اجتماعی در رویارویی مردم با مسئولان از یک‌سو و عملکرد رسانه‌های جمعی و رسمی در اینگونه مواقع چند نکته حائز اهمیت است.
نکته اول: در شبکه‌های اجتماعی اتفاقاتی رخ می‌دهد که وقتی آنها را پیگیری کنیم، درمی‌یابیم که اغلب آنها کل واقعه را روایت نمی‌کنند؛ یعنی بخشی از واقعه تبدیل به فیلم شده و منتشر می‌شود. این برش عامدانه از واقعیت، در نگاه اول و عامیانه مورد پذیرش قرار می‌گیرد. اما اگر یک خبرنگار در مورد این وقایع به‌صورت حرفه‌ای تحقیق کند، حقیقت این رویداد به‌صورت کامل و جامع، کشف خواهد شد. از این‌رو نباید فضای وب و شبکه‌های مجازی منبع اصلی تلقی شود و رسانه‌ها با اتکا به آن از جست‌وجو و تحقیق در مورد صحت و سقم رویدادها و عملکرد حرفه‌ای‌شان در این زمینه شانه خالی کنند.
نکته دوم: در اغلب موارد در شبکه‌های اجتماعی به دلایل مختلف بخشی از حقایق سانسور می‌شود اما با درنظر‌گرفتن این ضعف نیز نمی‌توان نقش اساسی شبکه‌های اجتماعی را در شفاف‌سازی‌ نادیده گرفت. برای افزایش تأثیرگذاری رسانه‌های حرفه‌ای می‌توان از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی استفاده کرد. در واقع شبکه‌های اجتماعی حلقه تکمیل‌کننده رسانه‌ها هستند. از این‌رو رسانه‌ها‌ برای بازنشر و توسعه تولیدات خود می‌توانند از آن استفاده کرده و از طرفی می‌توانند بازخوردهای لازم را از طریق همین شبکه‌ها دریافت کنند؛ چراکه تعامل بین رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دوسویه است.

نکته سوم: رسانه‌های ما نباید منفعل باشند و باید به‌عنوان رکن چهارم دمکراسی عمل کنند و بر عملکرد مسئولان نظارت داشته باشند. انفعال در اینجا به معنی در انتظار نشستن است. رسانه‌ای که خبرنگاران آن در انتظار می‌نشینند تا در فضای مجازی اتفاقی رخ دهد و بعد از آن برای جریان‌سازی‌ وارد میدان می‌شوند و در نهایت ماجرا را با چند گپ‌و‌‌گفت و مصاحبه به سرانجام می‌رسانند، منفعل است. به‌عنوان مثال، در ماجرای خاشقجی که دنیا درگیر آن شده بود، عملکرد واشنگتن‌پست چگونه بود؟ در آن ماجرا شبکه‌های اجتماعی لحظه به لحظه وقایع را بازتاب می‌دادند اما واشنگتن‌پست با کار تحقیقی و حرفه‌ای، وظیفه رسانه‌ای خود را در این ماجرا به‌خوبی انجام و دنیا را تحت‌تأثیر قرار داد. پس وظیفه اصلی رسانه و خبرنگاران آن در اتفاقاتی که در فضای مجازی جریان‌ساز می‌شود، حضور فعال و حرفه‌ای در محل و نظارت است. نتیجه این حضور، تولیدات دقیق و مبتکرانه توسط خبرنگاران بوده و مطمئنا اعتماد مخاطبان را در پی دارد.

نکته چهارم: لفظ «شهروند‌خبرنگار» برای هیچ شهروندی جایز و شایسته نبوده، نیست و نخواهد بود. خبرنگار، خبرنگار است و شهروند، شهروند. شهروندان مانند خبرنگاران کار حرفه‌ای انجام نمی‌دهند و قرار هم نیست اینطور باشد. آنها در عصر جدید، نقش خود را بازی می‌کنند و خبرنگاران نیز وظیفه حرفه‌ای خود را دارند. پس لفظ «شهروند‌‌خبرنگار» بی‌معناست و این نقش قابل تعریف نیست. در این رابطه تنها می‌توانیم به تعبیر«مانوئل کاستلز» مراجعه کنیم. بنا به تعریف ‌کاستلز؛ افراد- شهروندان امروزی-  از User (کاربر) تبدیل شده‌اند به  Self-communication (خودارتباط‌گر). در واقع می‌توان اینطور بیان کرد که شهروندان در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند به‌راحتی حضور پیدا کنند و عملا از Receiver (دریافت‌کننده) تبدیل به یک Sender (فرستنده) و Self-communicatin (خود‌ارتباط‌گر) شوند.

منبع: روزنامه همشهری
اخبار مرتبط

ارسال دیدگاه

شما هم دیدگاه خود را بیان کنید

عکس خوانده نمی شود
دیدگاه برای این مطلب ارسال شده است. 0
مدیا سنتر رویداد ایران اینستاگرام رویداد ایران
  • آخرین اخبار
  • تهران
  • شهرستان ها
برای کاهش اضطراب ناشی از کرونا چه باید کرد؟افراد مشکوک به کرونا از خوددرمانی پرهیز کنندویروس کرونا؛ راه های انتقال را بشناسیدنسخه طب سنتی برای کروناسئوالات کرونایی با ۴۰۳۰ پاسخ داده می شود"لیلة‌الرغائب" چه شبی است؟ +اعمال۱۰ روش طبیعی برای درمان زخم‌های بدنویروس کرونا؛ چگونه از ماسک یکبار مصرف استفاده کنیم؟مردم به جای توجه به شایعات فضای مجازی، بهداشت را رعایت کنند۵ نکته درباره نحوه دفع زباله‌های ویروسیدرمان‌های خانگی برای خشکی پوستدر مکان‌های عمومی چطور با کرونا مقابله کنیم؟ + فیلمویروس کرونا؛ افراد بهبودیافته دوباره به کرونا مبتلا می‌شوند؟چرا نباید از کرونا بترسیم؟اعمال لیلة الرغائب؛ شب آرزو‌هاتبریک روز وکیل ۹۸ + عکس و متنطرز تهیه‌ی جوجه کباب رستورانی با ماستنمی‌توان به طورقطعی گفت با اتمام فصل سرما کرونا از بین می‌رودبا مشاهده علایم آنفلوآنزا اول به بیمارستان مراجعه نکنیدموارد ابتلا به کرونا افزایش یافت/۱۳۹ نفر مبتلاآیا ویروس کرونا در هوای گرم غیر فعال می شود؟ویروس کرونا؛ حیوانات چقدر آلوده و خطرساز هستند؟نحوه صحیح ضدعفونی کردن دست‌هاچیزی به نام تست کرونا درب منزل نداریم/فریب نخوریدبررسی تفاوت های سه ویروس شایع/از آنفلوانزا تا کروناویروس کرونا؛ پس از ورود به خانه باید لباس‌ها را ضدعفونی کنیم؟چگونه قرنطینه خانگی داشته باشیم؟بخش ویژه «بیماران کرونا» بیمارستان بقیه الله(عج)کرونا مگه همون ماشین خارجیه نبود؟! /به کرونا بگیم دستاش رو بشوره!۶ راهکار ساده برای تقویت ریه‌ها و دستگاه تنفسیچند راه سلامت روان در برابر کروناباید و نبایدهای تغذیه‌ای برای مقابله با "کرونا" هیچ نوع داروی گیاهی در پیشگیری از کرونا موثر نیستاینفوگرافی؛ علائم اولیه ابتلا به کروناتست کرونای حریرچی مثبت اعلام شد
قیمت آپارتمان در شهرک آزادیجمع‌آوری دستگیره‌های مترو از ترس کروناقیمت میوه و تره‌بار ‌و مواد پروتئینی در تهران؛ چهارشنبه ۷ اسفندماه + جدولقیمت روز مسکن در ۷ اسفندرییس پلیس راه شرق استان تهران: محور هراز بسته شدمدارس تهران روز چهارشنبه 7 اسفند تعطیل است؟!درخواست غربالگری برای ورود به دروازه‌های تهراناعتراض مردم به سوءاستفاده مالی برخی از تالارهای عروسی برای فسخ قرارداد برگزاری مراسم ازدواجقیمت روز مسکن در ۶ اسفندهزینه خرید مسکن در امیرآبادپاسخ به شبهه نحوه دفن متوفیان مبتلا به کرونامدارس تهران فردا سه شنبه ۶ اسفند تعطیل است؟پاسخ به ابهامات طرح ترافیک خبرنگارینگرانی رانندگان اتوبوس سراسر کشور از شیوع کروناقیمت روز مسکن در ۵ اسفندنحوه اخذ عوارض طرح ترافیک باید مبتنی بر منافع شهروندان تهرانی باشدقیمت روز مسکن در ۴ اسفندنتیجه تست کرونای محسن هاشمی مشخص نشده استتعلیق سامانه حضور و غیاب با اثرانگشت در دستگاه های اجرایی استان تهران تا 15 اسفندجنس فروشنده‌ها در بازار شب عید مسکنریتم معاملات مسکن تندتر شدسخنگوی شهرداری: رحمان زاده مشکوک به کرونا و بستری استابتلاء شهردار منطقه ۱۳ تهران به کرونا تکذیب شدهزینه خرید مسکن در میردامادتعطیلی مدارس تهران فردا شنبه 3 اسفند ۹۸خرید و فروش و نگهداری گونه‌های جانوری وحشی ممنوعتهیه دستورالعمل ویژه مقابله با کروناویروس برای مترو و اتوبوس/ نصب مواد ضدعفونی در ایستگاه‌هاخرید آپارتمان در منطقه دولتخواه چقدر تمام می‌شود؟توضیحات سخنگوی اورژانس کشور درباره انتقال یک بیمار مشکوک به کرونا از بیمارستان فرمانیهقیمت میوه و تره‌بار ‌و مواد پروتئینی در تهران؛ چهارشنبه ۳۰ بهمن‌ماه + جدولاکران تصاویری بر برج آزادی برای همدردی ایران با ملت چین در مبارزه با ویروس کروناکاهش ۵۰ درصدی مسافران بی‌آر‌تی با وجود افزایش ۱۰۰ درصدی خطوط در تهران!افزایش نظارت‌ها بر میادین میوه و تره بار تهران از ابتدای اسفندبرای خرید مسکن در مناطق مختلف تهران چقدر هزینه کنیم؟شهروندان به پارکبان ها پول ندهند
وضعیت بیمارستان کامکار قمروش عجیب یک آرایشگر برای مبتلا نشدن به کرونا! + فیلمافراد مشکوک به کرونا از خوددرمانی پرهیز کنندمنفی بودن آزمایش ۱۸ مورد بیمار مشکوک به ویروس کرونا در جنوب استان کرمانراه‌اندازی آزمایشگاه تشخیص کرونا در گلستان؛ احتمال تعطیلی ۳ روزه مدارس استان وجود داردکاهش تقاضای مرغ در همدان قیمت را نزولی کردباید بین مترو و درخت یکی را انتخاب کرد"لیلة‌الرغائب" چه شبی است؟ +اعمالپاسخگویی آنلاین پزشکان اصفهانی درباره کرونا؛ تست کرونا از امروز در اصفهان انجام می‌شودتکذیب شایعه ۴ مورد ابتلا به کرونا در گلپایگانمشکل شکر به‌دلیل طولانی بودن فرایند توزیع در صنعت و صنف استیک مورد مثبت کرونا در ارومیه/کرونا قابلیت درمان داردمردم به جای توجه به شایعات فضای مجازی، بهداشت را رعایت کنندقیمت آپارتمان در شهرک آزادیشناسایی 3 نفر با علایم مشکوک به کرونا در تبریز۱۲ بیمار مبتلا به کرونا در استان گیلان بهبود یافتندتعطیلی مدارس شهرستان مشگین‌شهر تا عید نوروزمرگ سه نفر بر اثر ابتلا به کرونا ویروس در لاهیجان/ یک مورد مثبت کرونا در ارومیه و 24 بیمار مشکوک در بابل(عکس) واکنش جهانبخش به درگذشت پرستار گیلانی ۴ فرد مبتلا به ویروس کرونا در گلپایگان شناسایی شدندبخش «بیماران کرونا» بیمارستان فرقانی - قمنمی‌توان به طورقطعی گفت با اتمام فصل سرما کرونا از بین می‌رودبا مشاهده علایم آنفلوآنزا اول به بیمارستان مراجعه نکنیدسایه کرونا بر رکود بازار طلادفن دو بیمار مشکوک به کرونا در آرامستان باغ رضوان اصفهانکرونا گریبان ۳ خوزستانی را گرفت/یک نفر در اندیمشک جان باختزندان های هرمزگان مرتب ضدعفونی می شود۴۴ مورد جدید مبتلا به کرونا/ قربانیان کرونا به ۱۹ نفر رسیدنمایشگاه بهاره در قم لغو شدحفظ سلامتی مراجعه کنندگان از مهم ترین اولویت های مجموعه اصفهان سیتی سنترقم سیلابی نمی شودجمع‌آوری دستگیره‌های مترو از ترس کرونانتیجه تست کرونای آیت‌الله شبیری زنجانی اعلام شد(عکس) ماجرای مرگ تلخ نرجس خانعلی زاده پرستار بیمارستان میلاد لاهیجانقاتل شب انتخابات گچساران دستگیر شد/ شلیک به یک زن با کلاشینکف

روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۸ اسفند 1398 پخش زنده بازار ارز و سکه جدول لیگ
افغانستان سازی عراق و شعارهای دروغین دموکراسی
افغانستان سازی عراق و شعارهای دروغین دموکراسی
افغانستان سازی عراق و شعارهای دروغین دموکراسی
قاسم سلیمانی؛ از سردار امنیت تا نماد وحدت ملی
قاسم سلیمانی؛ از سردار امنیت تا نماد وحدت ملی
قاسم سلیمانی؛ از سردار امنیت تا نماد وحدت ملی
ترامپ، مردی کوچک با هزینه‌های بزرگ برای آمریکا
ترامپ، مردی کوچک با هزینه‌های بزرگ برای آمریکا
ترامپ، مردی کوچک با هزینه‌های بزرگ برای آمریکا
ویژه استان ها
وضعیت بیمارستان کامکار قمروش عجیب یک آرایشگر برای مبتلا نشدن به کرونا! + فیلمافراد مشکوک به کرونا از خوددرمانی پرهیز کنندمنفی بودن آزمایش ۱۸ مورد بیمار مشکوک به ویروس کرونا در جنوب استان کرمانراه‌اندازی آزمایشگاه تشخیص کرونا در گلستان؛ احتمال تعطیلی ۳ روزه مدارس استان وجود داردکاهش تقاضای مرغ در همدان قیمت را نزولی کردباید بین مترو و درخت یکی را انتخاب کرد"لیلة‌الرغائب" چه شبی است؟ +اعمالپاسخگویی آنلاین پزشکان اصفهانی درباره کرونا؛ تست کرونا از امروز در اصفهان انجام می‌شودتکذیب شایعه ۴ مورد ابتلا به کرونا در گلپایگانمشکل شکر به‌دلیل طولانی بودن فرایند توزیع در صنعت و صنف استیک مورد مثبت کرونا در ارومیه/کرونا قابلیت درمان داردمردم به جای توجه به شایعات فضای مجازی، بهداشت را رعایت کنندقیمت آپارتمان در شهرک آزادیشناسایی 3 نفر با علایم مشکوک به کرونا در تبریز۱۲ بیمار مبتلا به کرونا در استان گیلان بهبود یافتندتعطیلی مدارس شهرستان مشگین‌شهر تا عید نوروزمرگ سه نفر بر اثر ابتلا به کرونا ویروس در لاهیجان/ یک مورد مثبت کرونا در ارومیه و 24 بیمار مشکوک در بابل(عکس) واکنش جهانبخش به درگذشت پرستار گیلانی ۴ فرد مبتلا به ویروس کرونا در گلپایگان شناسایی شدندبخش «بیماران کرونا» بیمارستان فرقانی - قمنمی‌توان به طورقطعی گفت با اتمام فصل سرما کرونا از بین می‌رودبا مشاهده علایم آنفلوآنزا اول به بیمارستان مراجعه نکنیدسایه کرونا بر رکود بازار طلادفن دو بیمار مشکوک به کرونا در آرامستان باغ رضوان اصفهان