• زمان انتشار: 21 شهریور 1397, 14:55
  • / کد خبر: 4655

یک دوسیه مبسوط

یک دوسیه مبسوط گپ و گفتی با احسان عمادی که فیلمش این روزها در سینمای هنر و تجربه مخاطبان بسیاری را جلب کرده است
ساختن مستندهای تاریخی در سال‌های اخیر رونق ویژه‌ای گرفته است. نسل تازه مستندسازان به میدان آمده‌اند و به جست‌و‌جو درباره شخصیت‌ها و اتفاق‌های تاریخ معاصر پرداخته‌اند. نتیجه این جست‌و‌جوها گاه به چالش با باورهای رایج درباره مفروضات تاریخ معاصر برمی‌خیزد و باورهای پذیرفته‌شده مخاطبان و مورخان را به هم می‌ریزد. مستند «رزم‌آرا؛ یک دوسیه مسکوت» یکی از آن مستندهاست. احسان عمادی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر در این مستند به روایت ماجرای ترور سپهبد نخست‌وزیر پرداخته است. «رزم‌آرا؛ یک دوسیه مسکوت» این روزها در سینمای هنر و تجربه اکران شده است و واکنش مخاطبان در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که توانسته توجه بسیاری را به‌خود جلب کند. احسان عمادی پیش از رزم‌آرا مستندی درباره محاکمه مصدق ساخته و پس از آن نیز در فیلم اشغال به داستان شهریور1320 و محمدعلی فروغی پرداخته بود. با او درباره مستند رزم‌آرا گفت‌و‌گو کرده‌ایم.
تعداد رجال و شخصیت‌های تاریخ معاصر که بشود درباره آنها مستند ساخت، کم نیست. چه شد که از میان همه نخست‌وزیران پهلوی دوم حاج‌علی رزم‌آرا را برای ساختن مستند انتخاب کردید؟ 

بعد از مستند اولم که درباره محاکمه مصدق بود، حسام اسلامی، تهیه‌کننده کار از من خواست که اگر طرحی برای ساختن مستند دیگری دارم، ارائه کنم. من با توجه به علاقه‌ای که به تاریخ معاصر داشتم، طرح مجموعه مستندی درباره 10 نخست‌وزیر دوره پهلوی دوم ارائه کردم. اما بعد قرار شد یکی از آنها را انتخاب کنیم. چیزی که شاید سبب شد‌ من رزم‌آرا را انتخاب کنم، این بود که ماجرای مرگ او یک وجه پلیسی جنایی داشت و به لحاظ داستانی جذاب بود و فکر می‌کردم می‌توان مستند جذاب و دراماتیکی درباره او ساخت.
ویژگی مستند رزم‌آرا این است که پیش‌فرض‌های مخاطب را درباره بسیاری از شخصیت‌های معاصر از مصدق و کاشانی تا فدائیان اسلام  که هنوز هر کدام موافقان و مخالفان بسیاری دارند،  به هم می‌ریزد و تصویر تازه‌ای از آنها به‌دست می‌دهد. واکنش مخاطبان زمانی که می‌دیدند تصویرشان از شخصیت‌های محبوبشان به هم می‌ریزد، چگونه بود؟
مخاطبانی که هویت‌شان با یک پدیده تاریخی گره خورده است، به مستند واکنش نشان دادند. منظورم مخاطبانی نیست که لزوما عضو یک گروه یا حزب سیاسی باشند، بلکه مخاطبانی است که پیش‌فرض‌هایی را درباره اتفاقات و شخصیت‌های معاصر پذیرفته‌اند و ذهنیت خود را بر این پیش‌فرض‌ها بنا کرده‌اند. اما فیلم برای بیشتر مخاطبان، یعنی کسانی که آمده بودند تا درباره یکی از رجال معاصر بیشتر بدانند، جذاب و عجیب بود. در عین حال راضی بودند از اینکه اطلاعات تازه‌ای درباره اتفاقات و شخصیت‌های تاریخ معاصر به‌دست می‌آورند.
نزدیک به 70 سال از ترور رزم‌آرا می‌گذرد و به نسبت باید اسناد موجود درباره او کمتر از بسیاری از شخصیت‌های دیگر باشد. برای دسترسی به اسناد با چه دشواری‌هایی مواجه بودید؟ 
وجه جالب روزنامه‌نگاری تحقیقی که این روزها انگار فراموش‌شده و مستندهای تاریخی، کشف‌هایی است که پژوهشگر در طول فرایند پژوهش به آن می‌رسد. اگر در مستندهای دیگر می‌بینیم که کارگردان اطلاعات تازه‌ای ارائه نمی‌کند یا چیزی که ارائه کرده در حد باورهای رایج و چیزهای مدخل ویکی‌پدیای شخصیت یا اتفاق است، شاید بیشتر به‌دلیل جدی نگرفتن ماجرا باشد. اسناد زیادی در دسترس است که کسی توجهی به آنها نمی‌کند. منابع من یکی مجموعه تاریخ شفاهی هاروارد بود که سال‌ها پیش منتشر شده و در دسترس است. 2 کتاب درباره رزم‌آرا منتشر شده است؛ یکی «اعدام انقلابی رزم‌آرا» و دیگری «اسرار قتل رزم‌آرا» که براساس 2دیدگاه مختلف به تفصیل به قتل رزم‌آرا پرداخته‌اند. مثلا من در مستند بارها از مجله خواندنی‌ها استفاده کرده‌ام. دوره کامل خواندنی‌ها در قالب لوح فشرده منتشر شده و به قیمت 25هزار تومان در بازار موجود است یا مثلا مشروح مذاکرات مجلس بعد از دوره مدیریت رسول جعفریان به‌طور کامل در سایت کتابخانه مجلس قرار گرفته ‌و امکان جست‌و‌جو هم دارد. من در مستند رزم‌آرا هیچ سند ویژه‌ای رو نکرده‌ام یا پرده از راز خاصی برنداشته‌ام که نیازی به دسترسی خاصی داشته باشد. تنها در میان اسناد موجود جست‌و‌جو کردم. آنقدر گنج و جواهر در میان بایگانی‌ها موجود است که هر‌کسی می‌تواند با اندکی جست‌و‌جو به آن دست پیدا کند.
مستند رزم‌آرا پرسش‌محور و جست‌و‌جو‌محور  است. در فصل‌های مختلفش پرسش‌های تازه‌ای را مطرح می‌کند و پیش‌فرض‌های احتمالی شکل‌گرفته را به هم می‌ریزد. همین جست‌و‌جوگری در ساختار مستند هم دیده می‌شود. دست آخر داوری قطعی و یقینی درباره ترور رزم‌آرا به‌دست نمی‌دهد. چقدر تلاش کردید که داوری نکنید؟ 
اصرار داشتم که قصه رزم‌آرا قصه‌ای نیست که بتوانم در آن حرف قطعی بزنم. در طول مستند به این نتیجه رسیدم که پیش‌فرض‌هایی که ما درباره بسیاری از شخصیت‌های معاصر داریم، پیش‌فرض‌های درستی نیست و تلاش کردم نتیجه همین پرسش‌ها و جست‌و‌جوها را در فیلم بیاورم. اگر مستند رزم‌آرا سبب شده باشد که مخاطب به این نتیجه برسد که پیش‌فرض‌های قطعی‌اش درباره شخصیت‌های تاریخی درست نیست، کفایت می‌کند.
با اینکه فیلمی از رزم‌آرا موجود نیست و شما با مجموعه‌ای از عکس و سند و شرح بازجویی‌ها و مذاکرات و فایل‌های صوتی مواجه بودید، اما هم ریتم مستند خوب است و هم ساختار جذابی دارد. در مقایسه با دیگر مستندهای گروه هنر و تجربه با استقبال خوبی مواجه شده است.
می‌دانستم که سالن سینما را مورخان یا پژوهشگران تاریخ پر نمی‌کنند و مخاطبانی مثل خود ما به سینما می‌روند و شاید اطلاعات تاریخی‌شان قدری بیشتر از عموم مخاطبان باشد یا دوست داشته باشند که بدانند. تلاش من این بود که در وهله اول مجموعه این داشته‌ها را دراماتیزه کنم و یک روایت جذاب ارائه دهم؛ روایتی که بتواند مخاطب را 80دقیقه پای فیلم نگه دارد و مثل یک داستان اوج و فرود داشته باشد. همانطور که گفتید، مستند با استقبال خوبی مواجه شده ‌و این برای ما بسیار خوشحال‌کننده است که این همه مخاطب به تماشای مستند می‌نشینند.

منبع: روزنامه همشهری

ارسال دیدگاه

شما هم دیدگاه خود را بیان کنید

عکس خوانده نمی شود
دیدگاه برای این مطلب ارسال شده است. 0
مدیا سنتر رویداد ایران اینستاگرام رویداد ایران
  • آخرین اخبار
  • تهران
  • شهرستان ها
نظارت مداوم جریان ترافیک در شب‌های قدر توسط شهرداری قمآمادگی پارکینگ‌های سطح شهر برای پذیرش خودروها در شب‌های قدرآماده‌باش ۴۴۰ نفر نیروی عملیاتی سازمان آتشنشانی در شب‌های قدرتمهیدات سازمان اتوبوسرانی شهرداری قم جهت خدمات رسانی به زائرین و مجاورین کریمه اهل بیت(س) در لیالی قدربرپایی سفره اطعام و اکرام مددجویان بهزیستی و کمیته امداد توسط شهردار قمسرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد تومانی در شهرک خودروبازدید معاون استاندار قم از شهرک خودروبرگزاری محفل انس با قرآن مددجویان بهزیستی استان قمعدم ارائه خدمات به مشمولان غايب در قمکشف حدود 20 کیلوگرم مواد مخدر تریاک و حشیش در قمبا حضور تولیت مسجد مقدس جمکران صورت گرفتخدمت‌رسانی دستگاه‌های ون و تاکسی‌های سواری در لیالی قدر از ۱۲ شب تا بعد از اذان صبحخانواده شهدا وایثارگران‌ اسوه های صبر و استقامت هستندطغیان ملخ‌ها این بار در شمال کشوردستور رئیس‌جمهوری به دستگاه‌ها برای رونق تولیدبه روزرسانی جدید تلگرام و مشکلات امنیتی واتس اپنخستین پیوند سلول‌های بنیادی در بیمار مبتلا به ایدزاجماع جهانی برای توقف انتقال زباله‌های پلاستیکی به کشورهای فقیروضعیت شبکه ملی اطلاعات در ۲ کمیسیون مجلس بررسی می شودجذب اورانیوم از آب دریا با کمک یک اسفنج مصنوعیشگفتی هایی باورنکردنی از لباس فضانورداناین گجت محتوای دیجیتال را برای نابینایان قابل خواندن می کندایران بر جایگاه نخست اثرگذاری علمی خاورمیانه تکیه زدراه اندازی مرکز تحقیقاتی ویژه حل مشکلات تغییر اقلیمکنترل بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در کشورزمان ثبت سفارش کتب درسی اعلام شدتغییر ساعت کار باغ موزه سینما در ماه رمضاننمایشگاه موضوعی کتاب «فردوسی شناسی» برگزار می شودمسئولیت اجتماعی سازمان ها با تمرکز بر میراث فرهنگی قانون شودشرایط واگذاری «فیبر تاریک» اعلام شدحمایت از استارت آپ‌ها برای حضور در نمایشگاه‌های تخصصیمنطقه ویژه علم و فناوری مکران احداث می شودهمگام با دنیا در مسیر توسعه ژن درمانی حرکت می کنیماعلام اسامی پیام رسان های داخلی برتر توسط شورای عالی فضای مجازیافزایش سرعت اینترنت با همگرایی شبکه های موبایل و ثابت
تهران| سردیس مرحوم جمشید مشایخی اصلاح شدتمامی امتحانات مدارس استان تهران ۴ و ۸ خرداد لغو شدتهران| انهدام شرکت هرمی در شهریارتهران| تشریح جزئیات بسته تشویقی جدید نوسازی بافت فرسودهتهران| طلای آب شده نخریدتهران تا سه سال آینده مشکل «قبر» نداردتهران| واکنش پلیس راهور به کلیپ خیابان میرداماد پایتختتهران| اعلام نرخ ورود به محدوده زوج و فردتهران| برگزاری جشنواره دوقلو‌ها۶۷ روستای سیل‌زده باید کاملا جابجا شوندتهران| سردیس استاد مشایخی رفع ایراد می شودتهران| تریبون ها برای تمامی کاندیدا یکسان باشدتهران| شکایت از مهناز افشار ثبت شدتهران| اعلام جزییات افزایش قیمت بلیت اتوبوس و متروتهران| جریمه میلیاردی ایران مالتهران| خانه مواد فروشان تغییر کاربری می دهدتهران| آخرین مهلت ثبت‌نام طرح ترافیک خبرنگاری چه زمانی است؟تهران| کتاب‌خوان‌ها سوار بر وسایل حمل‌ونقل عمومیتهران| وزارت فرهنگ در واردات کاغذ تنها راهنما و ناظر استتهران| برنامه توسعه محلات با همکاری خود مردم نوشته می‌شودتهران| سنگ‌فرش‌های خیابان ولیعصر مرمت می‌شودتهران| انتخاب مراکزی برای برگزاری تجمعات احتمالی مردمیتهران| وجود دو هزار دلال سرپایی مسکن در پردیستهران| صدور 200 حکم قضایی تخریب ساخت و سازهای غیر مجاز در شهرستان شمیراناتتهران| آماده‌سازی مصلی برای نمایشگاه کتابتهران | دوچرخه های هوشمند سه شنبه ها رایگان شدتهران| کشت نهال کاکائو در رباط کريمتهران| ثبت نام طرح ترافیک خبرنگاری آغاز شدتهران| خشم رودخانه‌ها از تعرضفرونشست ۳۵سانتیمتری دراستان تهران تهدید جدی استاخبار ضدونقیض از ریزش تونل مترو در تقاطع آزادی-لبافتهران| برنامه‌های استانداری تهران برای ساماندهی کودکان خیابانیتهران| چالش کمبود فضای آموزشی در پایتختتهران| استقبال پایتخت نشینان از کنسرت های ارزانتهران| اعلام ساعت کار جدید میادین میوه و تره بار پایتخت
بوشهر| قبوض کاغذی برق حذف می‌شوندتهران| سردیس مرحوم جمشید مشایخی اصلاح شدآذربایجان غربی| کشف 9600 دلار در یک روستاییکرمانشاه| زلزله جوانرود را لرزاندفارس| شیوع سرطان در ایران نگران کننده نیستهمدان| هوا برای گروه‌های حساس ناسالم استخراسان شمالی| همه بافندگان کشور بیمه می‌شوندخراسان رضوی| معضل کمبود پارکینگ در مشهدآذربایجان غربی| صادرات 4 میلیون دلاری مواد معدنی ازسیستان و بلوچستان| چابهار صاحب بیمارستان ۵۴۰ تختخوابی می‌شودکرمانشاه| پرونده بازسازی مدارس مناطق زلزله زده مهرماه بسته می‌شودالبرز| چالش معابر نامناسب برای کرجالبرز| ساخت فضای سبز و بهسازی ضلع شرقی رودخانه کرجالبرز| وجود 1200 بیمار دیالیزی در استان البرزسیستان و بلوچستان| 3اهدای عضو از 75 مورد مرگ مغزی درمازندران| کیفیت سواحل مازندران به نسبت میزان گردشگران ارتقا نیافته استکرمانشاه | پروژه گردشگری سلامت کرمانشاه سال 99 به بهره‌برداری می‌رسدالبرز| تصویب قوانین جدید برای درآمدزایی پایدار آموزش‌وپرورش تأثیرگذار استآذربایجان غربی| رونق کشاورزی درراه استقم| تراژدی ساخت فرودگاه قماردبیل| اصحاب رسانه استان نگران تأمین کاغذ نباشنداردبیل| پاسخگویی شفاف و صریح به ارباب‌رجوع ضروری استاردبیل| وجود 65 هزار بیکار در استان اردبیلاردبیل| توجه ویژه به اشتغال پایدار روستائیان ضروری استاردبیل| قیمت خرید گندم از کشاورزان اردبیلی ۱۷۰۰ تومان تعیین شداردبیل| امدادرسانی به ۳۵۸ حادثه‌دیده در استان اردبیلاردبیل| حیرت حیران از ساخت‌وسازهای غیرمجازفارس| روستای خرمی در انتظار ثبت ملیاردبیل| ژاپنی ها طرح جامع گردشگری سرعین را مطالعه می کنندتهران| انهدام شرکت هرمی در شهریارهمدان| ۹۰ درصد زوجین پس از طلاق از عمل خود پشیمان می‌شوندالبرز| سد کرج در حال تخلیه استیزد| تأیید مرگ زن جوان مبتلا به تب کنگوآذربایجان غربی| وقف در جامعه امروز مولد باشدآذربایجان غربی| کرایه تاکسی در ارومیه گران می‌شود

روزنامه رویداد امروز شنبه 4 خرداد 1398 پخش زنده بازار ارز و سکه جدول لیگ
بازی سیاسی آمریکا در غزنی افغانستان
بازی سیاسی آمریکا در غزنی افغانستان
بازی سیاسی آمریکا در غزنی افغانستان
ریاکاری کانادایی در مقابل فرصت طلبی سعودی
ریاکاری کانادایی در مقابل فرصت طلبی سعودی
ریاکاری کانادایی در مقابل فرصت طلبی سعودی
ویژه استان ها
بوشهر| قبوض کاغذی برق حذف می‌شوندتهران| سردیس مرحوم جمشید مشایخی اصلاح شدآذربایجان غربی| کشف 9600 دلار در یک روستاییکرمانشاه| زلزله جوانرود را لرزاندفارس| شیوع سرطان در ایران نگران کننده نیستهمدان| هوا برای گروه‌های حساس ناسالم استخراسان شمالی| همه بافندگان کشور بیمه می‌شوندخراسان رضوی| معضل کمبود پارکینگ در مشهدآذربایجان غربی| صادرات 4 میلیون دلاری مواد معدنی ازسیستان و بلوچستان| چابهار صاحب بیمارستان ۵۴۰ تختخوابی می‌شودکرمانشاه| پرونده بازسازی مدارس مناطق زلزله زده مهرماه بسته می‌شودالبرز| چالش معابر نامناسب برای کرجالبرز| ساخت فضای سبز و بهسازی ضلع شرقی رودخانه کرجالبرز| وجود 1200 بیمار دیالیزی در استان البرزسیستان و بلوچستان| 3اهدای عضو از 75 مورد مرگ مغزی درمازندران| کیفیت سواحل مازندران به نسبت میزان گردشگران ارتقا نیافته استکرمانشاه | پروژه گردشگری سلامت کرمانشاه سال 99 به بهره‌برداری می‌رسدالبرز| تصویب قوانین جدید برای درآمدزایی پایدار آموزش‌وپرورش تأثیرگذار استآذربایجان غربی| رونق کشاورزی درراه استقم| تراژدی ساخت فرودگاه قماردبیل| اصحاب رسانه استان نگران تأمین کاغذ نباشنداردبیل| پاسخگویی شفاف و صریح به ارباب‌رجوع ضروری استاردبیل| وجود 65 هزار بیکار در استان اردبیلاردبیل| توجه ویژه به اشتغال پایدار روستائیان ضروری استاردبیل| قیمت خرید گندم از کشاورزان اردبیلی ۱۷۰۰ تومان تعیین شد